Waarom vraagt de winter extra aandacht?

De winter verschilt op meerdere punten van de rest van het jaar.

Zo zijn er onder andere:

• minder uren daglicht;
• koudere temperaturen;
• meer tijd binnenshuis;
• vaker contact met anderen in gesloten ruimtes;
• minder mogelijkheden om buiten actief te zijn.

Deze factoren kunnen invloed hebben op je dagelijkse gewoonten en maken dat veel mensen juist in deze periode bewuster met hun gezondheid omgaan.

Wat is weerstand?

Met weerstand wordt meestal het vermogen van het immuunsysteem bedoeld om het lichaam te beschermen tegen invloeden van buitenaf.

Het immuunsysteem bestaat uit verschillende organen, cellen en signaalstoffen die voortdurend samenwerken. Voor een normale werking zijn voldoende voedingsstoffen, beweging, slaap en herstel belangrijk.

Gezonde voeding vormt de basis

Een gezond voedingspatroon levert de voedingsstoffen die het lichaam dagelijks nodig heeft.

Probeer daarom iedere dag voldoende te kiezen voor:

• groenten;
• fruit;
• volkorenproducten;
• peulvruchten;
• noten en zaden;
• gezonde vetten;
• eiwitrijke voedingsmiddelen.

Door gevarieerd te eten krijgt het lichaam een breed scala aan vitamines, mineralen en andere bioactieve stoffen binnen.

Vitamines en mineralen voor het immuunsysteem

Verschillende voedingsstoffen dragen  bij aan de normale werking van het immuunsysteem.

Hieronder vallen onder andere:

• vitamine A;
• vitamine B6;
• vitamine B12;
• vitamine C;
• vitamine D;
• folaat;
• zink;
• selenium;
• koper;
• ijzer.

Een gevarieerd voedingspatroon is voor de meeste mensen voldoende om veel van deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Extra aandacht voor vitamine D

Tijdens de winter maakt de huid nauwelijks vitamine D aan onder invloed van zonlicht.

Daarom adviseert de Gezondheidsraad bepaalde groepen om een vitamine D-supplement te gebruiken, zoals:

• jonge kinderen;
• ouderen;
• mensen met een donkere huidskleur;
• mensen die weinig buiten komen;
• zwangeren volgens de geldende richtlijnen.

Volg hierbij altijd de officiële adviezen of bespreek je persoonlijke situatie met een arts of andere zorgverlener.

Vergeet je darmgezondheid niet

Een groot deel van de immuuncellen bevindt zich in en rondom de darmen.

Daarom krijgt de relatie tussen de darmmicrobiota en het immuunsysteem steeds meer aandacht binnen wetenschappelijk onderzoek.

Je kunt je darmgezondheid ondersteunen door dagelijks voldoende voedingsvezels te eten uit onder andere:

• groenten;
• fruit;
• volkorenproducten;
• peulvruchten;
• noten;
• zaden.

Ook gefermenteerde voedingsmiddelen, zoals yoghurt of kefir, kunnen onderdeel zijn van een gevarieerd voedingspatroon.

Voldoende slaap ondersteunt herstel

Tijdens de slaap vinden belangrijke herstelprocessen plaats.

Een regelmatig slaapritme ondersteunt de algehele gezondheid en helpt het lichaam optimaal te functioneren.

Praktische tips zijn:

• ga zoveel mogelijk op vaste tijden naar bed;
• beperk fel licht en schermgebruik voor het slapen;
• zorg voor een koele en donkere slaapkamer;
• probeer iedere nacht voldoende slaap te krijgen.

Blijf ook in de winter bewegen

Wanneer het buiten koud is, bewegen veel mensen minder.

Toch blijft regelmatige lichaamsbeweging belangrijk.

Je hoeft hiervoor niet intensief te sporten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• dagelijks wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• yoga;
• krachttraining;
• oefeningen thuis.

Elke vorm van beweging draagt bij aan een gezonde leefstijl.

Zorg voor voldoende ontspanning

Een gezonde weerstand wordt niet alleen ondersteund door voeding.

Ook ontspanning speelt een belangrijke rol binnen een gezonde leefstijl.

Maak daarom bewust tijd voor activiteiten die je helpen ontspannen, zoals:

• lezen;
• muziek luisteren;
• ademhalingsoefeningen;
• meditatie;
• wandelen in de natuur;
• tijd doorbrengen met familie en vrienden.

Een goede balans tussen inspanning en herstel is belangrijk.

Drink voldoende

In de winter ervaren veel mensen minder snel dorst dan tijdens warme zomerdagen.

Toch blijft voldoende drinken belangrijk.

Water, thee en andere dranken zonder toegevoegde suikers helpen om de vochtbalans op peil te houden.

Zijn supplementen nodig?

Voor de meeste gezonde mensen vormt een gevarieerd voedingspatroon de basis.

In sommige situaties kan een supplement een aanvulling zijn, bijvoorbeeld wanneer hiervoor een officieel advies bestaat of wanneer een arts of diëtist dit aanbeveelt.

Een supplement vervangt geen gezonde voeding of leefstijl.

Praktische tips om je weerstand in de winter te ondersteunen

Deze eenvoudige gewoonten kunnen bijdragen aan een gezonde leefstijl tijdens de winter:

• eet dagelijks voldoende groenten en fruit;
• kies voor volkorenproducten;
• eet regelmatig peulvruchten, noten en zaden;
• zorg voor voldoende eiwitten;
• blijf dagelijks bewegen;
• ga iedere dag even naar buiten voor daglicht;
• zorg voor voldoende slaap;
• neem tijd voor ontspanning;
• houd je aan de officiële adviezen voor vitamine D wanneer deze op jou van toepassing zijn.

Het gaat niet om één voedingsmiddel of één supplement, maar om het totaalplaatje van gezonde gewoonten.

Veelgestelde vragen

Kun je je weerstand verhogen in de winter?

Er bestaat geen voedingsmiddel of supplement dat je weerstand direct verhoogt. Wel kun je met een gezonde leefstijl bijdragen aan de normale werking van het immuunsysteem.

Welke vitamines zijn belangrijk tijdens de winter?

Onder andere vitamine A, B6, B12, C, D, folaat, zink, selenium, koper en ijzer dragen bij aan de normale werking van het immuunsysteem.

Waarom is vitamine D juist in de winter belangrijk?

Tijdens de winter maakt de huid nauwelijks vitamine D aan door zonlicht. Voor bepaalde groepen geldt daarom een officieel suppletieadvies.

Zijn supplementen altijd nodig?

Nee. Voor de meeste mensen is gezonde voeding de basis. Alleen voor bepaalde groepen of situaties gelden officiële adviezen of kan een zorgverlener een supplement adviseren.

Tot slot

De winter brengt veranderingen met zich mee die invloed kunnen hebben op je dagelijkse routine. Minder daglicht, koudere temperaturen en meer tijd binnenshuis maken dat veel mensen extra aandacht besteden aan hun weerstand. Gelukkig kun je met gezonde gewoonten een sterke basis leggen.

Een gevarieerd voedingspatroon, voldoende slaap, regelmatige beweging, aandacht voor ontspanning en een gezonde darmflora dragen samen bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Door deze gewoonten ook tijdens de winter vast te houden, ondersteun je niet alleen je weerstand, maar ook je algehele gezondheid en welzijn.