Waarom voelen veel mensen zich anders in de winter?

De overgang van herfst naar winter brengt verschillende veranderingen met zich mee.

Denk bijvoorbeeld aan:

• minder daglicht;
• kortere dagen;
• meer tijd binnenshuis;
• minder beweging;
• koudere temperaturen;
• veranderingen in het slaap-waakritme.

Deze factoren kunnen invloed hebben op hoe energiek je je voelt en op je dagelijkse gewoonten.

Wat is een winterdip?

Met een winterdip wordt meestal bedoeld dat iemand zich tijdens de donkere maanden tijdelijk minder energiek of minder gemotiveerd voelt.

Veelgenoemde ervaringen zijn:

• behoefte aan meer slaap;
• minder energie;
• minder zin om naar buiten te gaan;
• meer trek in zoete of energierijke voeding;
• behoefte aan warmte en comfort.

Deze ervaringen verschillen sterk per persoon.

Gezonde voeding als basis

Wanneer je minder energie hebt, kan het verleidelijk zijn om vaker te kiezen voor snelle snacks of suikerrijke producten.

Toch blijft juist in de winter een gevarieerd voedingspatroon belangrijk.

Kies dagelijks voor:

• voldoende groenten;
• minimaal twee porties fruit;
• volkorenproducten;
• peulvruchten;
• noten en zaden;
• gezonde vetten;
• eiwitrijke voedingsmiddelen.

Zo krijgt je lichaam een breed scala aan voedingsstoffen binnen.

Regelmatige maaltijden

Een regelmatig eetpatroon kan helpen om gedurende de dag voldoende energie uit voeding te halen.

Voor veel mensen werkt het prettig om:

• de dag te beginnen met een voedzaam ontbijt;
• drie hoofdmaaltijden te eten;
• indien nodig gezonde tussendoortjes te kiezen.

Denk bijvoorbeeld aan fruit, een handje ongezouten noten of yoghurt.

Vitamine D tijdens de winter

Tijdens de winter maakt de huid minder vitamine D aan doordat de zon minder krachtig is.

Voor bepaalde groepen adviseert de Gezondheidsraad daarom een vitamine D-supplement, waaronder:

• jonge kinderen;
• ouderen;
• mensen met een donkere huid;
• mensen die weinig buiten komen.

Twijfel je of dit advies ook voor jou geldt? Bespreek dit dan met je arts of bekijk de richtlijnen van de Gezondheidsraad.

Omega 3 en gezonde vetten

Vette vis, noten, zaden en plantaardige oliën leveren gezonde onverzadigde vetten die onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon.

Het Voedingscentrum adviseert om één keer per week vis te eten, bij voorkeur een vette vissoort zoals zalm, haring of makreel.

Eet je geen vis? Dan kan een algenolie-supplement voor sommige mensen een aanvulling zijn.

B-vitaminen en magnesium

B-vitaminen en magnesium spelen een rol bij verschillende processen in het lichaam.

Zo dragen:

• vitamine B6;
• vitamine B12;
• folaat;
• magnesium;

bij aan een normale energiestofwisseling. Daarnaast helpen vitamine B12, folaat en magnesium vermoeidheid en moeheid te verminderen volgens de goedgekeurde EFSA-gezondheidsclaims.

Een gevarieerd voedingspatroon levert doorgaans voldoende van deze voedingsstoffen.

Vergeet daglicht niet

Niet alleen voeding is belangrijk.

Probeer iedere dag, ook wanneer het bewolkt is, tijd buiten door te brengen. Natuurlijk daglicht helpt om het normale slaap-waakritme te ondersteunen en draagt bij aan een actieve leefstijl.

Een wandeling in de ochtend of tijdens de lunchpauze kan hiervoor al voldoende zijn.

Blijf bewegen

Juist in de winter is de verleiding groot om meer binnen te blijven.

Toch ondersteunt regelmatige beweging de algehele gezondheid.

Je hoeft daarvoor niet intensief te sporten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• yoga;
• krachttraining;
• een korte wandeling na de maaltijd.

Iedere vorm van beweging telt mee.

Zorg voor voldoende ontspanning

De feestdagen, werkdruk en donkere dagen kunnen ervoor zorgen dat de winter druk aanvoelt.

Probeer daarom bewust ruimte te maken voor ontspanning.

Bijvoorbeeld door:

• een boek te lezen;
• ademhalingsoefeningen te doen;
• een warme wandeling te maken;
• tijd door te brengen met familie of vrienden;
• voldoende slaap in te plannen.

Herstelmomenten zijn een belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl.

Zijn supplementen nodig?

Voor de meeste mensen vormt gezonde voeding de basis.

In sommige situaties kan een supplement een aanvulling zijn, bijvoorbeeld wanneer hiervoor een officieel suppletieadvies bestaat of wanneer een arts dit adviseert.

Een supplement is bedoeld als aanvulling op een gezonde leefstijl en niet als vervanging van gezonde voeding.

Praktische tips voor de winter

Wil je goed voor jezelf zorgen tijdens de wintermaanden? Dan kunnen deze gewoonten helpen:

• eet gevarieerd;
• kies dagelijks voor groenten en fruit;
• eet regelmatig;
• ga iedere dag even naar buiten;
• blijf voldoende bewegen;
• zorg voor een vast slaapritme;
• neem bewust tijd voor ontspanning;
• volg officiële suppletieadviezen, zoals voor vitamine D wanneer deze op jou van toepassing zijn.

Veelgestelde vragen

Kan voeding een winterdip voorkomen?

Voeding kan een winterdip niet voorkomen of behandelen. Wel levert gezonde voeding de voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft en ondersteunt een gevarieerd voedingspatroon de algehele gezondheid.

Waarom heb ik in de winter meer trek?

Veel mensen ervaren tijdens de winter meer behoefte aan energierijke of warme maaltijden. Dit kan samenhangen met veranderingen in leefstijl, minder daglicht en het seizoen.

Welke vitamines zijn belangrijk in de winter?

Een gevarieerd voedingspatroon levert de meeste vitamines en mineralen. Voor bepaalde groepen geldt daarnaast een officieel suppletieadvies voor vitamine D.

Is een supplement noodzakelijk?

Niet voor iedereen. Alleen voor bepaalde groepen bestaan officiële adviezen. Bij twijfel kan een arts of diëtist persoonlijk advies geven.

Tot slot

Een winterdip is voor veel mensen een herkenbare ervaring. Minder daglicht, koudere temperaturen en veranderingen in het dagelijkse ritme kunnen invloed hebben op hoe je je voelt. Hoewel voeding een winterdip niet kan wegnemen, vormt een gezond en gevarieerd voedingspatroon wel een belangrijke basis voor je algehele gezondheid.

Door gezonde voeding te combineren met voldoende daglicht, regelmatige beweging, goede slaap en momenten van ontspanning, ondersteun je je lichaam tijdens de donkere maanden. Juist de combinatie van deze leefstijlfactoren helpt om de winter zo fit en energiek mogelijk door te komen.