Zink is een essentieel spoorelement dat betrokken is bij honderden processen in het lichaam. Het draagt onder andere bij aan een normale werking van het immuunsysteem, de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress, een normale vruchtbaarheid, een normale eiwitsynthese en het behoud van een normale huid, haren en nagels.
Wanneer je een zinksupplement wilt gebruiken, kom je al snel verschillende verbindingen tegen. Op verpakkingen staan namen zoals zinkbisglycinaat, zinkpicolinaat, zinkcitraat en zinkgluconaat. Hoewel al deze vormen zink leveren, verschillen ze in de verbinding waaraan het mineraal is gekoppeld en in eigenschappen zoals biologische beschikbaarheid en verdraagbaarheid.
In deze blog lees je wat deze verschillen zijn en waar je op kunt letten bij het kiezen van een zinksupplement.
Waarom bestaan er verschillende zinkvormen?
Zink kan niet als los mineraal in een supplement worden verwerkt. Daarom wordt het gebonden aan een andere stof, bijvoorbeeld een aminozuur of een organisch zuur.
De gebruikte verbinding kan invloed hebben op:
- de hoeveelheid elementair zink;
- de biologische beschikbaarheid;
- de opname;
- de verdraagbaarheid;
- de grootte van een tablet of capsule.
Daardoor zijn niet alle zinksupplementen hetzelfde.
Wat is elementair zink?
Op een etiket zie je meestal de volledige naam van de verbinding, bijvoorbeeld zinkbisglycinaat of zinkcitraat.
Slechts een deel van die verbinding bestaat uit daadwerkelijk zink. Dat deel wordt elementair zink genoemd.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de naam van de verbinding te kijken, maar ook naar de hoeveelheid elementair zink per dagdosering.
Voorbeeld
- 100 mg zinkbisglycinaat bevat geen 100 mg zink.
- Ook 100 mg zinkcitraat bevat minder dan 100 mg elementair zink.
Vergelijk supplementen daarom altijd op basis van de hoeveelheid elementair zink.
Wat betekent biologische beschikbaarheid?
Biologische beschikbaarheid geeft aan welk deel van een voedingsstof daadwerkelijk door het lichaam kan worden opgenomen en benut.
Bij zink spelen naast de gebruikte verbinding ook andere factoren een rol, zoals:
- de voeding;
- de zinkstatus;
- de gezondheid van het maag-darmkanaal;
- de aanwezigheid van andere mineralen, zoals ijzer of calcium.
Een hogere biologische beschikbaarheid betekent niet automatisch dat een supplement voor iedereen de beste keuze is.
Wat is een chelaat?
Een begrip dat je vaak tegenkomt bij mineralensupplementen is chelaat.
Een chelaat is een verbinding waarbij een mineraal is gekoppeld aan een aminozuur. Hierdoor ontstaat een stabiele structuur die tijdens de vertering goed intact blijft.
Chelaatvormen worden vaak gekozen vanwege hun goede biologische beschikbaarheid en verdraagbaarheid.
Zinkbisglycinaat is hiervan een bekend voorbeeld.
Zinkbisglycinaat
Bij zinkbisglycinaat is het mineraal gebonden aan twee moleculen van het aminozuur glycine.
Deze vorm wordt veel gebruikt in hoogwaardige voedingssupplementen en staat bekend om de goede biologische beschikbaarheid.
Kenmerken
- chelaatvorm;
- goede opname;
- vaak goed verdragen;
- veel toegepast bij dagelijkse suppletie.
Zinkbisglycinaat wordt vaak gekozen wanneer een goed opneembare vorm gewenst is.
Zinkpicolinaat
Zinkpicolinaat is gebonden aan picolinezuur, een stof die van nature betrokken is bij de opname van mineralen.
Onderzoekers hebben deze vorm uitgebreid bestudeerd en sommige onderzoeken suggereren dat zinkpicolinaat efficiënt kan worden opgenomen.
Kenmerken
- goede biologische beschikbaarheid;
- veel toegepast in voedingssupplementen;
- populair binnen de orthomoleculaire voeding.
Er is echter geen overtuigend bewijs dat zinkpicolinaat voor iedereen beter is dan andere goed opneembare verbindingen.
Zinkcitraat
Zinkcitraat is gebonden aan citroenzuur.
Deze vorm wordt eveneens goed opgenomen en wordt regelmatig toegepast in supplementen en mondverzorgingsproducten.
Kenmerken
- goede biologische beschikbaarheid;
- goed oplosbaar;
- breed verkrijgbaar;
- geschikt voor dagelijkse aanvulling.
Zinkgluconaat
Zinkgluconaat is één van de meest gebruikte zinkverbindingen.
Deze vorm wordt vaak toegepast in tabletten, capsules en zuigtabletten.
Kenmerken
- goede opneembaarheid;
- breed beschikbaar;
- veel gebruikt in voedingssupplementen.
Andere zinkverbindingen
Naast de bekendste vormen bestaan er nog andere verbindingen, zoals:
- zinkmethionine;
- zinkoxide;
- zinksulfaat;
- zinkacetaat.
Deze hebben ieder hun eigen eigenschappen en toepassingen. Welke vorm geschikt is, hangt af van de persoonlijke situatie en het doel van de suppletie.
Welke zinkvorm wordt vaak gekozen?
| Situatie | Vorm die vaak wordt gekozen |
|---|---|
| Dagelijkse aanvulling | Zinkbisglycinaat |
| Hoogwaardige supplementen | Zinkbisglycinaat of zinkpicolinaat |
| Goede algemene opneembaarheid | Zinkcitraat |
| Breed verkrijgbaar | Zinkgluconaat |
| Zuigtabletten | Zinkgluconaat of zinkacetaat |
Waar let je op bij een zinksupplement?
Een goed supplement bestaat uit meer dan alleen een hoge dosering.
Let bijvoorbeeld op:
- de gebruikte zinkverbinding;
- de hoeveelheid elementair zink;
- de biologische beschikbaarheid;
- de kwaliteit van de grondstoffen;
- onafhankelijke kwaliteitscontroles;
- de aanwezigheid van onnodige hulpstoffen;
- of het supplement koper bevat wanneer het bedoeld is voor langdurig gebruik.
Bij langdurige hoge innames van zink is het verstandig ook aandacht te besteden aan de koperinname, omdat beide mineralen elkaar kunnen beïnvloeden.
Veelgestelde vragen
Welke zinkvorm wordt het beste opgenomen?
Vormen zoals zinkbisglycinaat, zinkpicolinaat en zinkcitraat hebben over het algemeen een goede biologische beschikbaarheid. Welke vorm het meest geschikt is, hangt af van de persoonlijke situatie.
Is zinkbisglycinaat beter dan zinkpicolinaat?
Niet per definitie. Beide verbindingen worden goed opgenomen en worden veel gebruikt in kwalitatieve supplementen. De keuze hangt vooral af van persoonlijke voorkeur, de samenstelling van het supplement en de gewenste dosering.
Is meer elementair zink altijd beter?
Nee. Een hogere hoeveelheid elementair zink betekent niet automatisch dat een supplement beter wordt opgenomen of beter past bij jouw situatie. Ook de gebruikte verbinding en de totale samenstelling zijn belangrijk.
Waarom bevatten sommige zinksupplementen ook koper?
Langdurig gebruik van hoge doseringen zink kan de opname van koper beïnvloeden. Daarom voegen sommige fabrikanten een kleine hoeveelheid koper toe aan supplementen die bedoeld zijn voor langdurig gebruik.
Tot slot
Er bestaan verschillende goed opneembare zinkverbindingen, waaronder zinkbisglycinaat, zinkpicolinaat, zinkcitraat en zinkgluconaat. Ze leveren allemaal zink, maar verschillen in de verbinding waaraan het mineraal is gekoppeld, de hoeveelheid elementair zink en enkele praktische eigenschappen.
Kijk daarom niet alleen naar de dosering op het etiket, maar ook naar de gebruikte verbinding, de kwaliteit van het supplement en hoe het product aansluit bij jouw persoonlijke situatie. Een doordachte keuze gaat verder dan alleen het aantal milligrammen.
Reactie plaatsen
Reacties