Selenium

Wat is selenium?

Selenium is een essentieel spoorelement. Dat betekent dat het lichaam het niet zelf kan aanmaken en volledig afhankelijk is van voeding om voldoende selenium binnen te krijgen.

Selenium wordt opgenomen in verschillende eiwitten, de zogenaamde selenoproteïnen. Deze eiwitten vervullen belangrijke functies binnen het lichaam en zijn betrokken bij onder andere de bescherming tegen oxidatieve stress, de werking van de schildklier en het immuunsysteem.

Hoewel het lichaam slechts kleine hoeveelheden selenium nodig heeft, is een regelmatige aanvoer via voeding belangrijk.

Welke functies heeft selenium?

Selenium ondersteunt verschillende belangrijke processen in het lichaam.

Draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem

Selenium ondersteunt de normale werking van het immuunsysteem.

Het mineraal maakt deel uit van verschillende selenoproteïnen die betrokken zijn bij de normale functie van afweercellen. Daarom krijgt selenium regelmatig aandacht binnen onderwerpen zoals weerstand en algemene gezondheid.

Helpt lichaamscellen beschermen tegen oxidatieve stress

Een van de bekendste functies van selenium is de bijdrage aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

Selenium is onderdeel van antioxidatieve enzymen, zoals glutathionperoxidase. Deze enzymen helpen vrije radicalen onschadelijk te maken die tijdens de normale stofwisseling ontstaan.

Hiermee vormt selenium samen met vitamine C, vitamine E en zink een belangrijk onderdeel van het natuurlijke antioxidantensysteem van het lichaam.

Ondersteunt een normale schildklierfunctie

Na jodium bevat de schildklier de hoogste concentratie selenium van alle organen in het lichaam.

Selenium is betrokken bij enzymen die schildklierhormonen omzetten naar hun biologisch actieve vorm. Hierdoor draagt selenium bij aan een normale werking van de schildklier.

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer worden selenium en jodium daarom vaak in samenhang besproken.

Draagt bij aan de normale vorming van zaadcellen

Selenium ondersteunt een normale spermatogenese, oftewel de vorming van zaadcellen.

Daarom krijgt het mineraal regelmatig aandacht binnen onderwerpen zoals vruchtbaarheid en mannengezondheid.

Ondersteunt gezonde haren en nagels

Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar en normale nagels.

Net als zink speelt selenium een rol bij de groei en vernieuwing van verschillende lichaamsweefsels.

Hoe wordt selenium opgenomen?

Selenium wordt opgenomen in de dunne darm.

De opname hangt mede af van de vorm waarin selenium in de voeding voorkomt.

In voedingsmiddelen komt selenium meestal voor als organische verbindingen, zoals selenomethionine. Deze worden over het algemeen efficiënt opgenomen.

Na opname wordt selenium opgenomen in verschillende selenoproteïnen of tijdelijk opgeslagen in lichaamsweefsels.

De opname en verwerking van selenium verschillen per verbinding. Hier ga ik uitgebreider op in tijdens een volgende blog.

Waar zit selenium in?

Selenium komt voor in zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen.

Goede bronnen zijn onder andere:

• paranoten;
• vis;
• schaal- en schelpdieren;
• eieren;
• vlees;
• gevogelte;
• volkorenproducten;
• zuivel.

De hoeveelheid selenium in plantaardige voedingsmiddelen hangt sterk af van de hoeveelheid selenium in de bodem waarin de gewassen zijn gegroeid. Daardoor kunnen de gehaltes per land en regio behoorlijk verschillen.

Paranoten staan bekend als een van de rijkste natuurlijke bronnen van selenium. De hoeveelheid selenium kan echter sterk variëren per noot.

Hoeveel selenium heb je nodig?

Voor volwassenen geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van ongeveer:

• 70 microgram per dag voor mannen
• 60 microgram per dag voor vrouwen

Een gevarieerd voedingspatroon levert voor de meeste mensen voldoende selenium.

Wanneer krijgt selenium extra aandacht?

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer krijgt selenium regelmatig aandacht bij onderwerpen zoals:

• schildkliergezondheid;
• immuunsysteem;
• oxidatieve stress;
• vruchtbaarheid;
• gezond ouder worden;
• haar en nagels.

Daarnaast wordt selenium vaak besproken in combinatie met jodium, vitamine E en zink vanwege hun onderlinge samenwerking.

Selenium en supplementen

Selenium is verkrijgbaar in verschillende vormen.

De meest voorkomende zijn:

• L-selenomethionine;
• seleniumgist;
• natriumseleniet;
• natriumselenaat.

Deze vormen verschillen onder andere in opname, opslag en verwerking door het lichaam.

Welke vorm het meest geschikt is, hangt af van de persoonlijke situatie en het doel van gebruik.

In blog 150.3 ga ik uitgebreid in op de verschillen tussen organische en anorganische vormen van selenium en waar je op kunt letten bij het kiezen van een supplement.

Waar let je op bij een seleniumsupplement?

Wanneer je een seleniumsupplement kiest, is het verstandig om op meer te letten dan alleen de dosering.

Let bijvoorbeeld op:

• de gebruikte seleniumverbinding;
• de hoeveelheid selenium per dagdosering;
• de kwaliteit van de grondstoffen;
• een betrouwbare fabrikant;
• eventuele combinatie met jodium of vitamine E.

Meer is niet altijd beter. Selenium is een spoorelement waarvan zowel een te lage als een te hoge inname ongewenst kan zijn. Gebruik supplementen daarom volgens de aanbevolen dosering of op advies van een deskundige.

Conclusie

Selenium is een essentieel spoorelement dat betrokken is bij de normale werking van het immuunsysteem, de schildklier, de bescherming van lichaamscellen tegen oxidatieve stress en de vorming van zaadcellen. Daarnaast draagt het mineraal bij aan het behoud van normaal haar en normale nagels.

Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vis, eieren, vlees, volkorenproducten en andere seleniumrijke voedingsmiddelen vormt voor de meeste mensen een goede basis. Wanneer een supplement wordt overwogen, is het verstandig om niet alleen naar de dosering te kijken, maar ook naar de gebruikte vorm en de kwaliteit van het product.

In de volgende blog uit deze kennisbank lees je meer over koper, een spoorelement dat een belangrijke rol speelt bij de ijzerstofwisseling, bindweefsel, het zenuwstelsel en de bescherming van lichaamscellen tegen oxidatieve stress.