Zink is een essentieel spoorelement dat betrokken is bij honderden processen in het lichaam. Hoewel we er maar kleine hoeveelheden van nodig hebben, is zink onmisbaar voor een normale werking van het immuunsysteem, de celdeling, wondgenezing, de eiwitsynthese en verschillende hormonale processen.
Omdat het lichaam zink nauwelijks kan opslaan, is een regelmatige aanvoer via voeding belangrijk. Daarnaast is zink een van de meest gebruikte mineralen in voedingssupplementen. Er zijn verschillende verbindingen verkrijgbaar, die onderling verschillen in opname en eigenschappen. Op de verschillende supplementvormen ga ik later uitgebreider in een andere blog.
In deze blog lees je wat zink is, welke functies het heeft, waar het in voorkomt en wanneer een supplement een aanvulling kan zijn.
Wat is zink?
Zink is een essentieel spoorelement. Dat betekent dat het lichaam het niet zelf kan aanmaken en dat we afhankelijk zijn van voeding om voldoende zink binnen te krijgen.
Vrijwel iedere lichaamscel bevat zink. Het mineraal is betrokken bij meer dan 300 enzymatische reacties en ondersteunt uiteenlopende processen die belangrijk zijn voor groei, herstel en het dagelijks functioneren van het lichaam.
Omdat zink slechts beperkt wordt opgeslagen, is een dagelijkse aanvoer via voeding belangrijk.
Welke functies heeft zink?
Zink vervult veel verschillende functies in het lichaam.
Ondersteunt het immuunsysteem
Een van de bekendste functies van zink is de bijdrage aan een normale werking van het immuunsysteem.
Afweercellen worden voortdurend aangemaakt en vernieuwd. Voor een normale werking van deze cellen zijn verschillende voedingsstoffen nodig, waaronder zink.
Daarom krijgt zink veel aandacht binnen onderwerpen zoals weerstand en algemene gezondheid.
Speelt een rol bij de celdeling
Het lichaam vernieuwt dagelijks miljoenen cellen.
Zink draagt bij aan een normale celdeling en ondersteunt daarmee processen zoals groei, herstel en weefselvernieuwing.
Juist daarom is voldoende zink belangrijk tijdens levensfasen waarin veel nieuwe cellen worden aangemaakt.
Ondersteunt de eiwitsynthese
Eiwitten vormen de bouwstenen van spieren, organen, enzymen en hormonen.
Zink draagt bij aan een normale eiwitsynthese en ondersteunt daarmee de opbouw en het onderhoud van lichaamsweefsels.
Hierdoor krijgt het mineraal ook regelmatig aandacht binnen sportvoeding en spierherstel.
Draagt bij aan een normale DNA-synthese
Voor de aanmaak van nieuwe cellen moet voortdurend nieuw DNA worden gevormd.
Zink ondersteunt een normale DNA-synthese en speelt daarmee een belangrijke rol bij processen zoals groei en herstel.
Helpt bij het behoud van een gezonde huid, haren en nagels
Zink draagt bij aan de instandhouding van een normale huid, normale haren en normale nagels.
Daardoor wordt het mineraal regelmatig besproken binnen onderwerpen zoals huidverzorging en schoonheid van binnenuit.
Ondersteunt de vruchtbaarheid en voortplanting
Zink draagt bij aan een normale vruchtbaarheid en voortplanting.
Daarnaast draagt het mineraal bij aan het behoud van normale testosterongehalten in het bloed.
Hierdoor krijgt zink veel aandacht binnen mannengezondheid, al is het mineraal uiteraard ook belangrijk voor vrouwen.
Draagt bij aan een normaal gezichtsvermogen
Zink ondersteunt het behoud van een normaal gezichtsvermogen.
Binnen het oog werkt zink samen met verschillende andere voedingsstoffen, waaronder vitamine A.
Helpt lichaamscellen beschermen tegen oxidatieve stress
Zink draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.
Daarmee maakt het mineraal onderdeel uit van het natuurlijke antioxidantensysteem van het lichaam, samen met onder andere selenium, vitamine C en vitamine E.
Hoe wordt zink opgenomen?
Zink wordt voornamelijk opgenomen in de dunne darm.
De opname is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder de samenstelling van de voeding.
Dierlijke voedingsmiddelen bevatten zink in een vorm die doorgaans gemakkelijker wordt opgenomen dan plantaardige bronnen.
Plantaardige voeding bevat van nature stoffen zoals fytinezuur. Fytinezuur kan zich binden aan zink, waardoor de opname iets minder efficiënt kan verlopen.
Een gevarieerd voedingspatroon zorgt er in de meeste gevallen voor dat voldoende zink wordt opgenomen.
Waar zit zink in?
Zink komt voor in zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen.
Goede bronnen zijn onder andere:
- rundvlees;
- oesters;
- kip;
- eieren;
- kaas;
- melkproducten;
- pompoenpitten;
- cashewnoten;
- volkorenproducten;
- peulvruchten.
Vooral schaal- en schelpdieren, zoals oesters, behoren tot de rijkste natuurlijke bronnen van zink.
Hoeveel zink heb je nodig?
Voor volwassenen geldt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van ongeveer:
- 9 milligram per dag voor mannen
- 7 milligram per dag voor vrouwen
De behoefte kan variëren afhankelijk van leeftijd, voeding en levensfase.
Een gezond en gevarieerd voedingspatroon voorziet meestal in voldoende zink.
Wanneer krijgt zink extra aandacht?
Binnen de orthomoleculaire voedingsleer krijgt zink regelmatig aandacht bij onderwerpen zoals:
- weerstand;
- huidgezondheid;
- wondherstel;
- vruchtbaarheid;
- mannengezondheid;
- sport en spierherstel;
- gezond ouder worden.
Daarnaast wordt zink vaak besproken in combinatie met vitamine C, vitamine D en selenium vanwege hun gezamenlijke rol binnen verschillende lichaamsprocessen.
Zink en supplementen
Zink is verkrijgbaar in verschillende verbindingen, zoals zinkbisglycinaat, zinkpicolinaat, zinkcitraat en zinkgluconaat.
Deze verbindingen verschillen onder andere in biologische beschikbaarheid en de hoeveelheid elementair zink die zij bevatten.
Welke vorm het meest geschikt is, hangt af van de persoonlijke situatie en het doel van gebruik.
In een later blog ga ik uitgebreid in op de verschillen tussen de verschillende vormen van zinksupplementen en waar je op kunt letten bij het maken van een keuze.
Waar let je op bij een zinksupplement?
Wanneer je een zinksupplement kiest, is het verstandig om verder te kijken dan alleen de dosering.
Let bijvoorbeeld op:
- de gebruikte verbinding;
- de hoeveelheid elementair zink;
- de kwaliteit van de grondstoffen;
- een betrouwbare fabrikant;
- de combinatie met andere mineralen.
Bij langdurig gebruik van hogere doseringen zink is het bovendien belangrijk aandacht te besteden aan de koperstatus. Zink en koper maken namelijk gebruik van vergelijkbare opnameprocessen in de darm. Hier ga ik uitgebreider op in tijdens blog 150.6, waarin de samenwerking en concurrentie tussen mineralen centraal staat.
Conclusie
Zink is een veelzijdig spoorelement dat betrokken is bij honderden processen in het lichaam. Het ondersteunt onder andere het immuunsysteem, de eiwitsynthese, de celdeling, de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress en het behoud van een normale huid, haren, nagels, vruchtbaarheid en testosteronspiegels.
Omdat het lichaam zink nauwelijks opslaat, blijft een gevarieerd voedingspatroon met voldoende dierlijke en plantaardige bronnen belangrijk. Wanneer een supplement wordt overwogen, is het verstandig om niet alleen naar de dosering te kijken, maar ook naar de gebruikte vorm en de kwaliteit van het product.
In de volgende blog uit deze kennisbank lees je alles over selenium, een essentieel spoorelement dat onder andere een belangrijke rol speelt bij de schildklier, het immuunsysteem en de bescherming van lichaamscellen tegen oxidatieve stress.
Reactie plaatsen
Reacties