Veel mensen kennen de overgang bij vrouwen, maar minder bekend is dat ook mannen hormonale veranderingen kunnen ervaren naarmate zij ouder worden. Regelmatig wordt hierbij gesproken over de andropauze, soms ook de "mannelijke overgang" genoemd.
Toch verschilt de andropauze op belangrijke punten van de overgang bij vrouwen. Waar de menopauze gepaard gaat met een relatief duidelijke hormonale omschakeling, verloopt dit proces bij mannen meestal veel geleidelijker.
Maar wat wordt precies bedoeld met de andropauze? En welke veranderingen kunnen optreden naarmate mannen ouder worden?
Wat is de andropauze?
De term andropauze wordt gebruikt voor leeftijdsgerelateerde veranderingen in de mannelijke hormoonhuishouding.
Met name de geleidelijke afname van testosteron krijgt hierbij aandacht.
In tegenstelling tot de menopauze stopt de hormoonproductie bij mannen echter niet plotseling. De veranderingen verlopen meestal langzaam over tientallen jaren.
Daarom spreken sommige deskundigen liever over leeftijdsgebonden testosteronveranderingen dan over een echte overgang.
Is de andropauze vergelijkbaar met de menopauze?
Nee.
Bij vrouwen vindt tijdens de menopauze een duidelijke beëindiging van de vruchtbare levensfase plaats.
Bij mannen blijft de productie van testosteron doorgaans aanwezig, ook op hogere leeftijd.
De verschillen zijn onder andere:
Menopauze
- Relatief snelle hormonale verandering
- Stoppen van de menstruatie
- Daling van oestrogeen en progesteron
Andropauze
- Geleidelijke veranderingen over jaren
- Testosteronproductie blijft bestaan
- Grote verschillen tussen individuen
Daarom is de vergelijking tussen beide processen niet volledig passend.
Wat gebeurt er met testosteron?
Vanaf ongeveer het dertigste tot veertigste levensjaar kan de testosteronproductie geleidelijk afnemen.
Dit proces verloopt langzaam en verschilt sterk per persoon.
Niet iedere man ervaart merkbare veranderingen.
Daarnaast wordt testosteron beïnvloed door verschillende factoren zoals:
- Leeftijd
- Gewicht
- Beweging
- Slaap
- Stress
- Algemene gezondheid
Mogelijke veranderingen
Mannen die hormonale veranderingen ervaren, noemen soms klachten zoals:
- Verminderde energie
- Minder spiermassa
- Langzamer herstel
- Verandering in libido
- Minder fysieke kracht
- Toename van buikvet
- Verminderde motivatie
Deze klachten kunnen echter ook andere oorzaken hebben.
Daarom is het belangrijk om altijd breder naar de gezondheid te kijken.
De rol van spiermassa
Een van de veranderingen die met het ouder worden kan optreden, is een geleidelijke afname van spiermassa.
Dit proces wordt mede beïnvloed door:
- Minder beweging
- Verandering van hormonen
- Voeding
- Veroudering
Spiermassa is belangrijk voor:
- Kracht
- Stabiliteit
- Mobiliteit
- Stofwisseling
Daarom krijgt spierbehoud steeds meer aandacht binnen mannengezondheid.
Buikvet en hormonen
De lichaamssamenstelling kan eveneens veranderen met de leeftijd.
Vooral een toename van buikvet krijgt veel aandacht binnen onderzoek naar gezondheid en hormonen.
Buikvet wordt beschouwd als actief weefsel dat verschillende stoffen produceert die invloed kunnen hebben op processen in het lichaam.
Daardoor bestaat er een wisselwerking tussen hormonen, lichaamsgewicht en leefstijl.
Slaap en hormonale gezondheid
Slaap speelt een belangrijke rol bij de regulatie van verschillende hormonen.
Tijdens de nacht vinden herstelprocessen plaats die belangrijk zijn voor:
- Energie
- Spierherstel
- Hormoonbalans
- Algemeen welzijn
Chronisch slaaptekort kan invloed hebben op meerdere systemen in het lichaam.
Voeding en mannengezondheid
Een gevarieerd voedingspatroon levert de bouwstoffen die nodig zijn voor een goede gezondheid.
Binnen de orthomoleculaire voedingsleer krijgen onder andere aandacht:
- Eiwitten
- Zink
- Selenium
- Magnesium
- Omega 3-vetzuren
- Vitamine D
Deze voedingsstoffen spelen uiteenlopende rollen binnen het lichaam.
Beweging en krachttraining
Regelmatige beweging blijft een van de belangrijkste leefstijlfactoren voor gezond ouder worden.
Met name krachttraining krijgt veel aandacht vanwege de relatie met:
- Spiermassa
- Kracht
- Mobiliteit
- Lichaamssamenstelling
Daardoor wordt krachttraining vaak genoemd binnen strategieën voor vitaal ouder worden.
De orthomoleculaire visie
Binnen de orthomoleculaire voedingsleer wordt de andropauze gezien als onderdeel van een breder proces van gezond ouder worden.
Er wordt gekeken naar:
- Hormonen
- Voeding
- Spiermassa
- Darmgezondheid
- Slaap
- Stressbelasting
- Beweging
- Lichaamssamenstelling
Het doel is om het lichaam optimaal te ondersteunen tijdens verschillende levensfasen.
Wanneer is het verstandig om advies te vragen?
Klachten zoals vermoeidheid, spierverlies of veranderingen in libido kunnen verschillende oorzaken hebben.
Wanneer klachten langdurig aanwezig zijn of invloed hebben op de kwaliteit van leven, is het verstandig om hierover contact op te nemen met een arts of zorgprofessional.
Een goede beoordeling kijkt altijd naar het totale gezondheidsplaatje.
Conclusie
De andropauze wordt vaak omschreven als de mannelijke overgang, maar verschilt op belangrijke punten van de menopauze bij vrouwen. Bij mannen verloopt de verandering van hormonen doorgaans geleidelijk en spelen daarnaast ook leefstijl, voeding, beweging en algemene gezondheid een belangrijke rol.
Door aandacht te besteden aan spiermassa, slaap, voeding en een actieve leefstijl kunnen mannen bijdragen aan hun vitaliteit tijdens het ouder worden.
In het volgende artikel bekijken we hoe spiermassa behouden kan worden na het 50e levensjaar en waarom dit zo belangrijk is voor gezondheid en zelfstandigheid.
Reactie plaatsen
Reacties