Wie een vitamine E-supplement koopt, ziet vaak termen als natuurlijke vitamine E, synthetische vitamine E, d-alfa-tocoferol of dl-alfa-tocoferol op het etiket staan. Daarnaast bevatten sommige supplementen uitsluitend alfa-tocoferol, terwijl andere ook gamma-, bèta- en delta-tocoferolen of zelfs tocotriënolen bevatten.
Voor veel mensen is het lastig om te beoordelen wat deze termen betekenen. Toch kunnen de gebruikte vormen invloed hebben op hoe vitamine E door het lichaam wordt opgenomen en benut.
In deze blog lees je waarom vitamine E eigenlijk een familie van verschillende verbindingen is en waar je op kunt letten bij het kiezen van een supplement.
Vitamine E is meer dan één vitamine
In de vorige blog las je dat vitamine E een vetoplosbare antioxidant is die helpt lichaamscellen te beschermen tegen oxidatieve stress.
Wat veel mensen niet weten, is dat vitamine E eigenlijk bestaat uit acht verschillende verbindingen:
Vier tocoferolen
- alfa-tocoferol
- bèta-tocoferol
- gamma-tocoferol
- delta-tocoferol
Vier tocotriënolen
- alfa-tocotriënol
- bèta-tocotriënol
- gamma-tocotriënol
- delta-tocotriënol
Deze stoffen lijken sterk op elkaar, maar verschillen in chemische structuur en gedrag in het lichaam.
Van al deze vormen is alfa-tocoferol de vorm die het lichaam het meest efficiënt vasthoudt en waarop ook de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is gebaseerd.
Wat is natuurlijke vitamine E?
Natuurlijke vitamine E wordt meestal aangeduid als d-alfa-tocoferol of RRR-alfa-tocoferol.
Deze vorm wordt gewonnen uit plantaardige oliën, zoals zonnebloem-, soja- of tarwekiemolie.
Omdat deze vorm overeenkomt met de structuur die van nature in voeding voorkomt, kan het lichaam natuurlijke vitamine E efficiënt herkennen en benutten.
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat natuurlijke vitamine E over het algemeen een hogere biologische beschikbaarheid heeft dan de synthetische variant. Dat betekent dat het lichaam deze vorm gemakkelijker opneemt en langer vasthoudt.
Wat is synthetische vitamine E?
Synthetische vitamine E wordt meestal aangeduid als dl-alfa-tocoferol of all-rac-alfa-tocoferol.
Deze vorm wordt in een laboratorium geproduceerd.
Tijdens dit productieproces ontstaan meerdere moleculaire varianten van alfa-tocoferol. Slechts één daarvan is identiek aan de natuurlijke vorm. De overige varianten worden minder efficiënt door het lichaam benut.
Hierdoor heeft synthetische vitamine E doorgaans een lagere biologische activiteit dan natuurlijke vitamine E.
Dat betekent overigens niet dat synthetische vitamine E geen functie heeft, maar het lichaam gebruikt natuurlijke vitamine E meestal efficiënter.
Waarom is alfa-tocoferol niet het hele verhaal?
Jarenlang lag de nadruk vooral op alfa-tocoferol, omdat dit de vorm is die het meest voorkomt in het bloed.
De laatste jaren groeit echter de belangstelling voor de andere vormen van vitamine E.
Vooral gamma-tocoferol krijgt steeds meer wetenschappelijke aandacht vanwege de eigen eigenschappen binnen het antioxidantennetwerk van het lichaam.
Ook tocotriënolen worden steeds vaker onderzocht vanwege hun mogelijke rol binnen celgezondheid en gezond ouder worden.
Hoewel het onderzoek zich nog verder ontwikkelt, laat dit zien dat vitamine E meer is dan alleen alfa-tocoferol.
Wat zijn gemengde tocoferolen?
Steeds meer hoogwaardige supplementen bevatten gemengde tocoferolen.
Hierbij worden meerdere natuurlijke vormen gecombineerd, zoals:
- alfa-tocoferol;
- bèta-tocoferol;
- gamma-tocoferol;
- delta-tocoferol.
Dit sluit beter aan bij de manier waarop vitamine E van nature ook in voeding voorkomt.
Een gevarieerd voedingspatroon levert namelijk nooit uitsluitend alfa-tocoferol, maar altijd een mengsel van verschillende vitamine E-verbindingen.
Wat zijn tocotriënolen?
Naast de tocoferolen bestaat vitamine E ook uit vier tocotriënolen.
Hoewel deze stoffen minder bekend zijn, verschillen ze slechts op één onderdeel van de tocoferolen: de structuur van de zijketen.
Deze kleine verandering zorgt ervoor dat tocotriënolen zich anders gedragen in celmembranen.
De laatste jaren verschijnen steeds meer onderzoeken naar de rol van tocotriënolen binnen onder andere:
- antioxidatieve bescherming;
- hersengezondheid;
- cardiovasculaire gezondheid;
- gezond ouder worden.
Hoewel deze onderzoeken veelbelovend zijn, is er nog meer wetenschappelijk onderzoek nodig voordat hierover definitieve conclusies kunnen worden getrokken.
Welke vorm zie je het meest in supplementen?
In supplementen kom je verschillende samenstellingen tegen.
Sommige producten bevatten uitsluitend synthetisch dl-alfa-tocoferol.
Andere bevatten natuurlijke d-alfa-tocoferol.
Steeds vaker zie je supplementen waarin natuurlijke vitamine E wordt gecombineerd met gemengde tocoferolen of zelfs tocotriënolen.
Welke samenstelling het meest geschikt is, hangt af van de kwaliteit van het supplement en de persoonlijke situatie.
Waar let je op bij een vitamine E-supplement?
Wanneer je een vitamine E-supplement kiest, is het verstandig om verder te kijken dan alleen de hoeveelheid internationale eenheden of milligrammen.
Let bijvoorbeeld op:
- of natuurlijke of synthetische vitamine E wordt gebruikt;
- of het supplement d-alfa-tocoferol of dl-alfa-tocoferol bevat;
- of meerdere tocoferolen aanwezig zijn;
- of ook tocotriënolen zijn toegevoegd;
- de kwaliteit van de gebruikte grondstoffen;
- een betrouwbare fabrikant.
Voor veel mensen kan een supplement met natuurlijke vitamine E en gemengde tocoferolen een logische keuze zijn, omdat dit beter aansluit bij de vormen die ook in voeding voorkomen.
Conclusie
Vitamine E is veel meer dan alleen alfa-tocoferol. De vitamine bestaat uit een familie van acht verschillende verbindingen: vier tocoferolen en vier tocotriënolen. Samen vormen zij een belangrijk onderdeel van het natuurlijke antioxidantennetwerk van het lichaam.
Bij supplementen wordt vaak onderscheid gemaakt tussen natuurlijke vitamine E (d-alfa-tocoferol) en synthetische vitamine E (dl-alfa-tocoferol). Uit onderzoek blijkt dat natuurlijke vitamine E doorgaans beter door het lichaam wordt opgenomen en benut.
Daarnaast groeit de belangstelling voor supplementen die naast alfa-tocoferol ook andere tocoferolen en tocotriënolen bevatten. Hoewel hierover nog veel onderzoek loopt, laat dit zien dat vitamine E een veelzijdige groep voedingsstoffen is waarbij de gebruikte vorm een belangrijk verschil kan maken.
Reactie plaatsen
Reacties