Vitamine B1 (thiamine)

Wat is vitamine B1?

Vitamine B1, of thiamine, behoort tot de wateroplosbare B-vitaminen. In tegenstelling tot de vetoplosbare vitamines A, D, E en K wordt vitamine B1 nauwelijks opgeslagen in het lichaam. Een eventueel overschot verlaat het lichaam via de urine.

Thiamine is vooral bekend vanwege de rol in de energiestofwisseling. De vitamine helpt het lichaam om koolhydraten uit de voeding om te zetten in energie die door de cellen gebruikt kan worden. Vooral organen met een hoge energiebehoefte, zoals de hersenen, het hart en de spieren, zijn afhankelijk van een goede beschikbaarheid van vitamine B1.

Welke functies heeft vitamine B1?

Vitamine B1 ondersteunt verschillende processen die belangrijk zijn voor het dagelijks functioneren van het lichaam.

Draagt bij aan een normale energiestofwisseling

De belangrijkste functie van vitamine B1 is de bijdrage aan een normale energiestofwisseling. Wanneer je koolhydraten eet, worden deze afgebroken tot glucose. Glucose is echter nog geen bruikbare energie. Pas met behulp van verschillende enzymen en vitamines, waaronder vitamine B1, kan glucose worden omgezet in ATP, de energievaluta van het lichaam.

Zonder voldoende vitamine B1 verloopt dit proces minder efficiënt.

Ondersteunt het zenuwstelsel

Vitamine B1 draagt bij aan de normale werking van het zenuwstelsel. Zenuwcellen communiceren voortdurend met elkaar via elektrische signalen. Voor deze communicatie is veel energie nodig. Omdat vitamine B1 betrokken is bij de energievoorziening van zenuwcellen, ondersteunt de vitamine indirect een normale zenuwfunctie.

Ondersteunt een normale psychologische functie

Vitamine B1 draagt ook bij aan een normale psychologische functie. De hersenen behoren tot de meest energieverbruikende organen van het lichaam. Een goede energievoorziening is daarom belangrijk voor het normaal functioneren van de hersenen.

Ondersteunt een normale hartfunctie

Minder bekend is dat vitamine B1 ook bijdraagt aan de normale werking van het hart. Het hart klopt dag en nacht en heeft hiervoor een constante energievoorziening nodig. Omdat vitamine B1 betrokken is bij de energieproductie, speelt deze vitamine ook een rol bij een normale hartfunctie.

Hoe werkt vitamine B1 in het lichaam?

Na opname in de dunne darm wordt vitamine B1 via het bloed naar verschillende weefsels vervoerd. In de lichaamscellen wordt thiamine omgezet in de actieve vorm: thiaminepyrofosfaat (TPP).

Deze actieve vorm werkt als co-enzym bij verschillende enzymreacties die nodig zijn voor de omzetting van koolhydraten naar energie. Vooral in de mitochondriën, de energiecentrales van onze cellen, speelt vitamine B1 een belangrijke rol.

Dit verklaart ook waarom vitamine B1 vooral belangrijk is voor organen die veel energie verbruiken, zoals de hersenen, spieren en het hart.

Waar zit vitamine B1 in?

Vitamine B1 komt voor in zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen.

Goede bronnen zijn onder andere:

• volkorenbrood;
• havermout;
• zilvervliesrijst;
• peulvruchten;
• aardappelen;
• varkensvlees;
• noten;
• zaden;
• zonnebloempitten;
• gist.

Omdat vitamine B1 gevoelig is voor hitte en langdurige verhitting, kan een deel van de vitamine tijdens de bereiding verloren gaan. Door voeding niet langer te verhitten dan nodig en te kiezen voor zo min mogelijk bewerkte producten blijft doorgaans meer vitamine B1 behouden.

Hoeveel vitamine B1 heb je nodig?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is afhankelijk van leeftijd en geslacht.

Voor volwassenen geldt een aanbevolen hoeveelheid van ongeveer:

• 1,1 milligram per dag voor vrouwen
• 1,2 milligram per dag voor mannen

Bij een gevarieerd voedingspatroon wordt deze hoeveelheid meestal zonder problemen gehaald.

Wanneer krijgt vitamine B1 extra aandacht?

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer wordt vitamine B1 regelmatig besproken bij onderwerpen zoals:

• energiestofwisseling;
• het zenuwstelsel;
• een hoge koolhydraatinname;
• intensieve lichamelijke inspanning;
• langdurige stress;
• alcoholgebruik.

Dat betekent niet automatisch dat een supplement nodig is, maar het laat zien dat vitamine B1 betrokken is bij processen die in deze situaties extra aandacht kunnen krijgen.

Vitamine B1 en supplementen

Vitamine B1 is verkrijgbaar als los supplement, maar maakt ook vaak deel uit van een vitamine B-complex.

Omdat de verschillende B-vitaminen nauw samenwerken binnen de energiestofwisseling, wordt vaak gekozen voor een compleet B-complex in plaats van één losse B-vitamine.

Later in deze kennisbank lees je meer over waarom B-vitaminen vaak gecombineerd worden in één supplement.

Waar let je op bij een vitamine B1-supplement?

Wanneer je een supplement overweegt, is het verstandig om niet alleen naar de dosering te kijken.

Let bijvoorbeeld ook op:

• de gebruikte vorm van vitamine B1;
• een dosering die past bij jouw situatie;
• een betrouwbare fabrikant;
• een overzichtelijke samenstelling zonder onnodige toevoegingen.

Voor de meeste mensen vormt een gevarieerd voedingspatroon echter de belangrijkste basis.

Conclusie

Vitamine B1 is een onmisbare vitamine voor de energievoorziening van het lichaam. De vitamine helpt bij de omzetting van koolhydraten naar bruikbare energie en ondersteunt daarnaast de normale werking van het zenuwstelsel, de hersenen en het hart.

Omdat vitamine B1 slechts beperkt wordt opgeslagen, is een regelmatige aanvoer via de voeding belangrijk. Een gevarieerd voedingspatroon met volkorenproducten, peulvruchten, noten, zaden en andere onbewerkte voedingsmiddelen levert voor de meeste mensen voldoende vitamine B1.

In de volgende blog uit deze kennisbank lees je meer over vitamine B2 (riboflavine) en ontdek je waarom deze vitamine een belangrijke rol speelt bij de energiestofwisseling, antioxidatieve bescherming en het behoud van een gezonde huid en ogen.