Vitamine D

Wat is vitamine D?

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die betrokken is bij verschillende processen in het lichaam.

Vitamine D draagt onder andere bij aan:

• de normale werking van het immuunsysteem
• het behoud van sterke botten
• een normale spierfunctie
• een normale opname van calcium
• een normale opname van fosfor

Omdat vitamine D betrokken is bij zoveel processen, behoort deze vitamine tot de meest onderzochte voedingsstoffen binnen de wetenschap.

Vitamine D uit zonlicht

Wat vitamine D bijzonder maakt, is dat het lichaam deze vitamine zelf kan aanmaken.

Wanneer de huid wordt blootgesteld aan voldoende UVB-straling uit zonlicht, start een proces waarbij vitamine D wordt gevormd.

Factoren die hier invloed op hebben zijn onder andere:

• seizoen
• leeftijd
• huidskleur
• gebruik van zonnebrandcrème
• tijd buiten
• geografische locatie

In Noord-Europa is de zonkracht gedurende een groot deel van het jaar beperkt, waardoor vitamine D extra aandacht krijgt.

Vitamine D2 en vitamine D3

Supplementen bevatten meestal vitamine D2 of vitamine D3.

Vitamine D2

Vitamine D2 wordt ook wel ergocalciferol genoemd.

Deze vorm wordt meestal gewonnen uit gisten of schimmels en wordt vaak gebruikt in vegan supplementen.

Vitamine D3

Vitamine D3 staat bekend als cholecalciferol.

Dit is de vorm die het lichaam ook zelf produceert onder invloed van zonlicht.

Vitamine D3 wordt doorgaans gewonnen uit lanoline (wolvet) of uit algen.

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer krijgt vitamine D3 meestal de voorkeur vanwege de goede biologische beschikbaarheid.

Hoe wordt vitamine D opgenomen?

Omdat vitamine D een vetoplosbare vitamine is, speelt vet een belangrijke rol bij de opname.

Vitamine D wordt opgenomen in de dunne darm en maakt gebruik van dezelfde opnameprocessen als andere vetoplosbare voedingsstoffen.

Daarom wordt vaak geadviseerd om vitamine D in te nemen tijdens een maaltijd die vetten bevat.

Denk bijvoorbeeld aan een maaltijd met:

• olijfolie
• avocado
• noten
• eieren
• vette vis

Hierdoor kan de opname efficiënter verlopen dan wanneer een supplement volledig nuchter wordt ingenomen.

Welke doseringen kom je tegen?

Vitamine D wordt meestal weergegeven in internationale eenheden (IE) of microgram (mcg).

De omzetting is eenvoudig:

• 10 mcg = 400 IE
• 25 mcg = 1000 IE
• 50 mcg = 2000 IE
• 75 mcg = 3000 IE

Supplementen zijn verkrijgbaar in uiteenlopende doseringen.

Welke hoeveelheid passend is, hangt af van verschillende factoren zoals:

• leeftijd
• leefstijl
• zonblootstelling
• voedingspatroon
• persoonlijke situatie

Voor persoonlijk advies is het verstandig om de geldende richtlijnen of een deskundige te raadplegen.

Waarom bloedwaarden soms worden gemeten

Vitamine D kan worden bepaald via een bloedonderzoek.

Hierbij wordt meestal gekeken naar de hoeveelheid 25-hydroxyvitamine D in het bloed.

Deze waarde geeft een beeld van de vitamine D-status op dat moment.

Binnen de orthomoleculaire praktijk wordt soms gebruikgemaakt van bloedwaarden om een beter inzicht te krijgen in de persoonlijke situatie.

Waarom vitamine D vaak wordt gecombineerd met vitamine K2

Wie een vitamine D-supplement koopt, ziet vaak een combinatie met vitamine K2.

Dat is niet toevallig.

Vitamine D speelt een rol bij de opname van calcium.

Vitamine K draagt vervolgens bij aan het behoud van normale botten.

Hierdoor worden beide vitamines regelmatig samen toegepast binnen supplementen.

Vooral vitamine K2 in de vorm van MK-7 wordt veel gebruikt.

In de volgende kennisbankblog ga ik uitgebreider in op vitamine K2 en de verschillende vormen daarvan.

De relatie tussen magnesium en vitamine D

Een andere voedingsstof die vaak wordt genoemd naast vitamine D is magnesium.

Magnesium is betrokken bij verschillende enzymatische processen die samenhangen met de omzetting van vitamine D in het lichaam.

Daarom wordt binnen de orthomoleculaire voedingsleer regelmatig gekeken naar de totale voedingsstatus en niet uitsluitend naar één afzonderlijke vitamine.

Vitamine D in capsules, druppels of sprays

Vitamine D is verkrijgbaar in verschillende vormen.

Veel voorkomende varianten zijn:

• capsules
• softgels
• olie-druppels
• sprays

De keuze hangt vaak af van persoonlijke voorkeur.

Belangrijker dan de vorm is meestal de kwaliteit van het product en de consistentie waarmee het wordt gebruikt.

Oliebasis of droge tablet?

Omdat vitamine D vetoplosbaar is, wordt het vaak verwerkt in een olie.

Veel kwalitatieve supplementen bevatten bijvoorbeeld:

• olijfolie
• MCT-olie
• zonnebloemolie

Hierdoor sluit de formulering goed aan bij de natuurlijke opname van vetoplosbare vitamines.

Wanneer neem je vitamine D het beste in?

Er bestaat geen universeel perfect tijdstip.

Veel mensen kiezen ervoor om vitamine D tijdens een maaltijd in te nemen.

Belangrijker dan het exacte moment is vaak de regelmaat.

Dagelijks gebruik op een vast tijdstip maakt het eenvoudiger om een supplement consequent te gebruiken.

Waar let je op bij een vitamine D-supplement?

Wanneer je een supplement kiest, kan het zinvol zijn om te letten op:

• vitamine D3 of D2
• dosering per dag
• aanwezigheid van vitamine K2
• gebruikte olie
• kwaliteit van de fabrikant
• transparantie over ingrediënten

Niet ieder supplement is op dezelfde manier samengesteld.

Veelgemaakte misverstanden

Meer is altijd beter

Dat is niet automatisch het geval.

Vitamine D is een vetoplosbare vitamine en vraagt om een verantwoorde toepassing.

Zonlicht is altijd voldoende

Voor sommige mensen kan dit gelden, maar factoren zoals seizoen, leeftijd en leefstijl spelen hierbij een belangrijke rol.

Vitamine D werkt volledig zelfstandig

In werkelijkheid werkt het lichaam altijd met een samenspel van voedingsstoffen, waaronder magnesium, vitamine K en calcium.

Tot slot

Vitamine D is een bijzondere voedingsstof die zowel via zonlicht als via voeding en supplementen beschikbaar kan zijn. Omdat deze vitamine vetoplosbaar is, spelen opname, dosering en de juiste combinatie met andere voedingsstoffen een belangrijke rol.

Bij het kiezen van een supplement loont het om verder te kijken dan alleen de hoeveelheid vitamine D op het etiket. Ook de vorm, de kwaliteit van het product en de aanwezigheid van ondersteunende nutriënten zoals vitamine K2 en magnesium verdienen aandacht.

Door inzicht te krijgen in de opname en toepassing van vitamine D wordt het eenvoudiger om een supplement te kiezen dat aansluit bij jouw persoonlijke situatie en leefstijl.