Bij enzymen denken we al snel aan de spijsvertering. Lactase helpt bij het afbreken van lactose, amylase werkt op zetmeel, lipase op vetten en proteasen helpen bij de vertering van eiwitten.
Maar niet ieder enzym in onze darm is bezig met het kleiner maken van voedingsstoffen.
DAO is daar een mooi voorbeeld van.
DAO staat voor diamine-oxidase. Het is een enzym dat onder andere betrokken is bij de afbraak van histamine uit voeding in de darm.
Histamine kennen veel mensen vooral van allergische reacties. Toch is histamine niet simpelweg een ongewenste stof. Ons lichaam maakt histamine zelf en gebruikt het binnen verschillende normale processen. Daarnaast kunnen we histamine via onze voeding binnenkrijgen.
Vooral bij bepaalde gerijpte, gefermenteerde of langdurig bewaarde voedingsmiddelen kunnen de hoeveelheden histamine hoger zijn. Denk bijvoorbeeld aan oude kaas, bepaalde vleeswaren, gefermenteerde producten, wijn en sommige visproducten.
Normaal beschikt het lichaam over verschillende manieren om histamine te verwerken. In de darm speelt DAO daarbij een belangrijke rol.
Dat maakt dit enzym interessant, maar het onderwerp is ook ingewikkelder dan het op het eerste gezicht lijkt.
Waarom lijkt de één zonder problemen oude kaas of zuurkool te kunnen eten, terwijl een ander bepaalde voedingsmiddelen minder goed verdraagt? Betekenen zulke klachten automatisch dat iemand te weinig DAO maakt? Kun je DAO betrouwbaar meten? En wat doet een DAO-supplement eigenlijk?
In deze blog leg ik stap voor stap uit wat histamine is, waar DAO werkt, wat wordt bedoeld met histamine-intolerantie en wat je wel en niet van een DAO-supplement kunt verwachten.
Daarbij is één uitgangspunt belangrijk:
histamine is niet de vijand en DAO is geen wondermiddel om alle histamine uit het lichaam te verwijderen.
Om te begrijpen waarom, beginnen we bij histamine zelf.
Wat is histamine?
Histamine is een biogene amine.
Dat klinkt ingewikkeld, maar het betekent vooral dat het een biologisch actieve stikstofhoudende verbinding is.
Ons lichaam kan histamine zelf maken uit het aminozuur histidine.
Histamine heeft verschillende normale functies. Het is onder andere betrokken bij afweerreacties en communicatie tussen cellen. Daarnaast speelt histamine een rol bij de regulatie van maagzuur, processen in het zenuwstelsel en reacties van bloedvaten.
Histamine is dus geen afvalstof die zo snel mogelijk uit het lichaam moet verdwijnen.
Het gaat veel meer om waar histamine aanwezig is, hoeveel er beschikbaar is, wanneer het wordt vrijgegeven en hoe het vervolgens wordt afgebroken.
Dat onderscheid is belangrijk, omdat rondom histamine soms het beeld ontstaat dat minder histamine altijd beter zou zijn.
Zo eenvoudig werkt het lichaam niet.
Histamine kan ook via voeding binnenkomen
Naast de histamine die ons lichaam zelf produceert, kunnen we histamine uit voeding binnenkrijgen.
Histamine kan ontstaan wanneer bepaalde micro-organismen het aminozuur histidine omzetten in histamine.
Daarom kunnen fermentatie, rijping en bewaring invloed hebben op de hoeveelheid histamine in een voedingsmiddel.
Bepaalde oude kazen, gefermenteerde vleeswaren, sommige visproducten, gefermenteerde voedingsmiddelen en alcoholische dranken zoals wijn kunnen bijvoorbeeld histamine bevatten.
Maar hier ontstaat meteen een belangrijke nuance.
Een voedingsmiddel heeft niet altijd één vaste hoeveelheid histamine.
Het gehalte kan onder andere verschillen door versheid, opslagtemperatuur, fermentatieduur, rijping, hygiëne en microbiële activiteit.
Daarom zijn tabellen met exacte histaminewaarden niet altijd zo absoluut als ze lijken.
En juist hier wordt DAO interessant.
Wat is DAO?
DAO staat voor diamine-oxidase.
Het is een enzym dat verschillende biogene aminen kan afbreken, waaronder histamine.
DAO komt onder andere voor in het slijmvlies van de dunne darm. Daar helpt het bij de verwerking van histamine die via voeding in het maag-darmkanaal terechtkomt.
Vereenvoudigd kun je het proces zo voorstellen:
histamine uit voeding → dunne darm → DAO → afbraakproducten
DAO helpt daarmee de hoeveelheid histamine die vanuit het maag-darmkanaal verder beschikbaar kan komen te beperken.
Dat maakt DAO anders dan veel van de enzymen die eerder in deze kennisbank aan bod kwamen.
DAO is geen klassiek spijsverteringsenzym
Bij lactase is het doelwit heel duidelijk.
Lactase splitst lactose.
Amylase helpt zetmeel afbreken.
Lipase werkt op vetten.
Proteasen werken op eiwitten.
DAO doet iets anders.
Het enzym is niet bedoeld om een macronutriënt in kleinere voedingsstoffen te splitsen zodat deze kunnen worden opgenomen.
DAO helpt bij de afbraak van biologisch actieve aminen, waaronder histamine.
Daarom past DAO goed binnen een kennisbank over enzymen, maar heeft het een heel eigen functie.
Wat gebeurt er wanneer DAO histamine afbreekt?
DAO zet histamine via een enzymatische reactie om in andere verbindingen, die vervolgens verder kunnen worden verwerkt.
Voor het begrijpen van de dagelijkse praktijk hoeven we de volledige biochemische route niet uit het hoofd te kennen.
Belangrijker is het principe:
DAO vormt in de darm een van de routes waarmee histamine uit voeding wordt verwerkt.
Dat betekent overigens niet dat DAO verantwoordelijk is voor alle histamineafbraak in het lichaam.
Daar bestaat nog een andere belangrijke route voor.
DAO en HNMT zijn niet hetzelfde
Naast DAO beschikt het lichaam over het enzym histamine-N-methyltransferase, meestal afgekort tot HNMT.
Beide enzymen kunnen bijdragen aan de verwerking van histamine, maar ze werken niet precies hetzelfde.
DAO speelt vooral een rol bij extracellulaire histamine en is onder andere relevant in het darmgebied.
HNMT werkt juist binnen cellen en is belangrijk voor de verwerking van histamine in verschillende weefsels.
Dit verschil helpt ook om te begrijpen waarom een DAO-supplement niet simpelweg alle histamine in het lichaam kan verwijderen.
Een capsule met DAO is vooral bedoeld om enzymactiviteit beschikbaar te maken in het maag-darmkanaal rondom histamine uit voeding.
Histamine die elders in het lichaam wordt geproduceerd of vrijgegeven is een ander verhaal.
Wat wordt bedoeld met histamine-intolerantie?
De term histamine-intolerantie wordt gebruikt voor klachten die in verband worden gebracht met een ongunstige verhouding tussen de hoeveelheid histamine die beschikbaar komt en het vermogen van het lichaam om die histamine te verwerken.
Een verminderde beschikbaarheid of activiteit van DAO in de darm wordt daarbij als een mogelijk mechanisme onderzocht.
Maar hier is voorzichtigheid belangrijk.
Histamine-intolerantie is namelijk niet zo eenvoudig vast te stellen als bijvoorbeeld lactosemalabsorptie.
Er bestaat geen enkele losse test waarmee betrouwbaar kan worden vastgesteld:
deze persoon heeft histamine-intolerantie.
Daar komt bij dat de klachten die met histamine in verband worden gebracht vaak weinig specifiek zijn.
Dat maakt het onderwerp ingewikkeld.
Welke klachten worden met histamine uit voeding in verband gebracht?
In publicaties over vermoedelijke histamine-intolerantie worden uiteenlopende verschijnselen beschreven.
Daaronder vallen bijvoorbeeld roodheid of een warmtegevoel, hoofdpijn, loopneus, jeuk, buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree, hartkloppingen en duizeligheid.
Maar precies daar zit ook het probleem.
Deze verschijnselen kunnen veel andere oorzaken hebben.
Een hoofdpijn na een glas wijn bewijst niet dat iemand te weinig DAO heeft.
Een opgeblazen buik na kaas bewijst evenmin dat histamine de oorzaak is.
Daarom vind ik het belangrijk dat histamine niet automatisch de verklaring wordt voor allerlei moeilijk te plaatsen klachten.
Er moet altijd naar het volledige verhaal worden gekeken.
Histamine-intolerantie is geen voedselallergie
Ook dit onderscheid is belangrijk.
Bij een klassieke voedselallergie reageert het immuunsysteem op een bepaald voedingsbestanddeel, meestal een eiwit.
Bij vermoedelijke histamine-intolerantie gaat het om een ander mechanisme.
Daarbij staat de hoeveelheid beschikbare histamine en de verwerking daarvan centraal.
Iemand kan daardoor bijvoorbeeld verschillende voedingsmiddelen minder goed verdragen zonder voor al die voedingsmiddelen allergisch te zijn.
Dat betekent niet dat je zelf eenvoudig kunt bepalen welk mechanisme achter een reactie zit.
Bij duidelijke, terugkerende of ernstige reacties op voeding is professionele beoordeling belangrijk.
Waarom kan oude kaas meer histamine bevatten dan verse melk?
Oude kaas is een mooi voorbeeld van hoe histamine in voeding kan ontstaan.
Melk bevat niet automatisch grote hoeveelheden histamine.
Tijdens fermentatie en rijping zijn echter micro-organismen actief. Bepaalde micro-organismen kunnen aminozuren omzetten in biogene aminen, waaronder histamine.
Daardoor kan een lang gerijpte kaas een heel ander histaminegehalte hebben dan verse melk.
Hetzelfde basisprincipe speelt bij verschillende gefermenteerde, gerijpte en langdurig bewaarde voedingsmiddelen.
Bij histamine is dus niet alleen interessant wat je eet, maar soms ook hoe het voedingsmiddel is geproduceerd, bewaard en gerijpt.
Vis laat het belang van bewaring goed zien
Bij bepaalde vissoorten kan onder ongunstige bewaaromstandigheden veel histamine ontstaan.
Bacteriën kunnen het aanwezige histidine omzetten in histamine.
Wanneer zeer hoge hoeveelheden histamine worden gevormd, kan dit leiden tot scombroïde voedselvergiftiging.
Dat is iets anders dan de terugkerende klachten die vaak onder de term histamine-intolerantie worden besproken.
Het laat wel duidelijk zien dat histamine uit voeding biologisch actief kan zijn en dat goede voedselhygiëne en koeling belangrijk zijn.
Kun je histamine wegkoken?
Niet eenvoudig.
Histamine is relatief hittestabiel.
Wanneer tijdens onjuiste bewaring eenmaal veel histamine in een voedingsmiddel is gevormd, verdwijnt dat niet automatisch door het product daarna goed te bakken of te koken.
Dat is een belangrijk verschil met veel micro-organismen zelf.
Verhitting kan bacteriën doden, maar reeds gevormde histamine is daarmee niet vanzelf verdwenen.
Vooral bij bederfelijke producten zoals vis blijft goede koeling en bewaring daarom belangrijk.
Waarom spreken histaminelijsten elkaar zo vaak tegen?
Wie online naar histamine zoekt, ontdekt al snel dat voedingslijsten behoorlijk van elkaar kunnen verschillen.
Dat is niet zo vreemd.
Het histaminegehalte van voeding kan beïnvloed worden door onder andere rijping, fermentatie, versheid, bewaartemperatuur, productiemethode en microbiële activiteit.
Twee producten binnen dezelfde voedingscategorie hoeven daardoor niet precies dezelfde hoeveelheid histamine te bevatten.
Daarom zou ik zulke lijsten vooral zien als praktische hulpmiddelen en niet als absolute lijsten met goede en slechte voedingsmiddelen.
Persoonlijke tolerantie blijft belangrijk.
Hoe zit het met zogenaamde histaminevrijmakers?
Online wordt daarnaast vaak gesproken over histaminevrijmakers of histamine liberators.
Daarmee worden voedingsmiddelen bedoeld die niet noodzakelijk veel histamine bevatten, maar volgens zulke lijsten de afgifte van lichaamseigen histamine zouden stimuleren.
Aardbeien, citrusfruit, chocolade en tomaat worden bijvoorbeeld regelmatig genoemd.
Hier zou ik voorzichtig mee omgaan.
Voor veel voedingsmiddelen op dergelijke lijsten is de wetenschappelijke onderbouwing als universele histaminevrijmaker beperkt.
Het risico bestaat dat iemand steeds meer producten gaat vermijden zonder te weten of die voedingsmiddelen persoonlijk werkelijk klachten veroorzaken.
Ik vind het daarom zinvoller om voeding zo gevarieerd mogelijk te houden binnen wat iemand daadwerkelijk goed verdraagt.
Wat kan de activiteit van DAO beïnvloeden?
DAO wordt onder andere geproduceerd door cellen van het darmslijmvlies.
Daarom wordt onderzocht of omstandigheden waarbij het slijmvlies van de dunne darm wordt beïnvloed ook gevolgen kunnen hebben voor de verwerking van histamine.
Daarnaast wordt onderzocht of bepaalde geneesmiddelen invloed kunnen hebben op DAO of andere onderdelen van het histaminemetabolisme.
Ook hierbij is voorzichtigheid nodig.
Online bestaan lange lijsten met zogenoemde DAO-blokkerende medicijnen, terwijl de klinische betekenis daarvan niet voor ieder middel even duidelijk is.
Stop daarom nooit zelf met medicatie omdat ergens staat dat een geneesmiddel DAO zou beïnvloeden.
Een arts of apotheker kan beoordelen of een geneesmiddel in een specifieke situatie relevant kan zijn.
En alcohol?
Alcohol maakt het verhaal nog wat ingewikkelder.
Sommige alcoholische dranken kunnen zelf biogene aminen bevatten.
Daarnaast kan alcohol mogelijk invloed hebben op de manier waarop histamine wordt verwerkt.
Een reactie na bijvoorbeeld rode wijn hoeft daarom niet door één enkele factor te worden veroorzaakt.
De drank bevat verschillende stoffen en daarnaast kan alcohol zelf fysiologische effecten hebben.
Dat is een goed voorbeeld van waarom het vaak te eenvoudig is om één klacht direct aan één voedingsstof of één enzym te koppelen.
Kun je DAO meten in het bloed?
Er bestaan commerciële tests waarmee de hoeveelheid of activiteit van DAO in het bloed wordt gemeten.
Dat klinkt aantrekkelijk.
Je meet DAO, krijgt een getal en weet vervolgens of histamine het probleem is.
Maar zo eenvoudig is het niet.
De DAO-activiteit in bloed weerspiegelt niet automatisch precies wat lokaal in het darmslijmvlies gebeurt.
Daarnaast bestaat er geen algemeen geaccepteerde afzonderlijke DAO-waarde waarmee histamine-intolerantie betrouwbaar kan worden vastgesteld.
Een DAO-bloedtest kan daarom niet op zichzelf het volledige antwoord geven.
Een laboratoriumwaarde krijgt pas betekenis binnen een veel breder verhaal.
Hoe wordt dan gekeken of histamine uit voeding mogelijk een rol speelt?
Omdat er geen eenvoudige gouden standaard bestaat, wordt meestal naar verschillende onderdelen tegelijk gekeken.
Het klachtenpatroon is belangrijk, maar ook mogelijke andere verklaringen, het voedingspatroon en de relatie tussen bepaalde voedingsmiddelen en klachten.
Soms kan tijdelijk worden gekeken wat er gebeurt wanneer de hoeveelheid histaminerijke voeding wordt aangepast.
Daarna is herintroductie belangrijk.
Het doel is namelijk niet om zo veel mogelijk voedingsmiddelen permanent te schrappen.
Het doel is om beter te begrijpen wat iemand persoonlijk verdraagt en in welke hoeveelheid.
Juist omdat histaminegehalten in voeding variëren en de klachten weinig specifiek kunnen zijn, kan begeleiding door een arts of gespecialiseerde diëtist waardevol zijn.
Een histaminearm voedingspatroon hoeft niet extreem te worden
Dit vind ik een belangrijk praktisch punt.
Wie online zoekt naar histamine komt soms terecht bij zeer lange lijsten met voedingsmiddelen die vermeden zouden moeten worden.
Wanneer al die lijsten worden gecombineerd, kan er uiteindelijk een heel beperkt voedingspatroon overblijven.
Dat is niet automatisch verstandig.
Een zeer restrictief voedingspatroon kan de variatie verminderen en het lastiger maken om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
Daarom past een tijdelijke en doelgerichte aanpak beter dan maandenlang op eigen houtje steeds meer voedingsmiddelen schrappen.
De vraag is niet:
hoe krijg ik zo weinig mogelijk histamine binnen?
Een nuttigere vraag is:
welke voedingsmiddelen lijken persoonlijk een probleem te geven en hoe kan de voeding tegelijkertijd zo volwaardig en gevarieerd mogelijk blijven?
Versheid en bewaring kunnen praktisch belangrijk zijn
Omdat histamine door microbiële activiteit kan ontstaan, kan de manier waarop voeding wordt bewaard verschil maken.
Dat maakt histamine anders dan bijvoorbeeld lactose.
Lactose ontstaat niet ineens doordat een glas melk wat langer in de koelkast staat.
Bij histamine en andere biogene aminen kan microbiële activiteit tijdens opslag wel invloed hebben.
Daarom zijn gewone principes rondom voedselveiligheid zinvol.
Denk aan producten goed gekoeld bewaren, restjes tijdig terugkoelen, bederfelijke voeding niet onnodig lang bewaren en hygiënisch werken.
Dat betekent niet dat ieder restje automatisch histaminerijk is.
Het gaat vooral om verstandig omgaan met bederfelijke voeding.
Wat is een DAO-supplement?
DAO is ook verkrijgbaar als voedingssupplement.
Zo'n supplement is bedoeld om extra DAO-enzymactiviteit in het maag-darmkanaal beschikbaar te maken rondom een maaltijd.
Het idee is dat het enzym daar kan helpen bij de afbraak van histamine uit voeding voordat een deel daarvan verder wordt opgenomen.
Dat vertelt meteen wat een DAO-supplement niet is.
DAO is geen antihistaminicum.
En een DAO-capsule is ook niet bedoeld om overal in het lichaam alle histamine te verwijderen.
Het aangrijpingspunt ligt vooral in het maag-darmkanaal en bij histamine die via voeding binnenkomt.
Wanneer neem je DAO?
Bij DAO is het gebruiksmoment logisch verbonden aan de maaltijd.
Wanneer het doel is om histamine uit voeding in het maag-darmkanaal te helpen afbreken, moet het enzym aanwezig zijn wanneer die voeding binnenkomt.
DAO-producten worden daarom doorgaans kort vóór een maaltijd gebruikt.
Het principe lijkt in dat opzicht op lactase.
Bij lactase wil je dat het enzym aanwezig is wanneer lactose binnenkomt.
Bij DAO wil je dat het enzym beschikbaar is rondom een maaltijd waarin histamine aanwezig kan zijn.
Het precieze gebruiksmoment en de dosering kunnen per product verschillen. Daarom zou ik altijd het gebruiksadvies van het specifieke preparaat volgen.
Werken DAO-supplementen?
Er is humaan onderzoek gedaan naar orale DAO-suppletie bij mensen met klachten die werden toegeschreven aan histamine-intolerantie.
In enkele kleine onderzoeken werden verbeteringen van bepaalde klachten beschreven.
Maar de hoeveelheid goed gecontroleerd onderzoek is nog beperkt en veel studies zijn klein.
Daardoor weten we nog niet precies wie er het meeste baat bij kan hebben, welke dosering optimaal is en hoe groot het effect gemiddeld is.
Daar komt bij dat histamine-intolerantie zelf lastig eenduidig vast te stellen is.
Dat maakt DAO een interessant supplement, maar geen bewezen universele oplossing voor uiteenlopende klachten.
Waar komt DAO in supplementen vandaan?
Dit is een belangrijk onderdeel van het etiket.
DAO voor supplementen kan van dierlijke oorsprong zijn. Traditioneel wordt hiervoor bijvoorbeeld enzymrijk materiaal uit varkensnier gebruikt.
Zo'n product is vanzelfsprekend niet vegetarisch of veganistisch en kan ook om andere persoonlijke of levensbeschouwelijke redenen niet passend zijn.
Er wordt daarnaast gewerkt met andere bronnen en productietechnieken.
Daarom zou ik niet automatisch aannemen waar het DAO in een supplement vandaan komt.
Ik kijk liever naar het etiket:
welke bron gebruikt de fabrikant daadwerkelijk?
Wat betekent enzymactiviteit bij DAO?
Ook bij DAO geldt hetzelfde principe dat we in deze hele enzymenreeks zijn tegengekomen.
Alleen het aantal milligrammen vertelt niet hoeveel enzymatische activiteit een preparaat levert.
Daarom kunnen fabrikanten activiteitseenheden vermelden die informatie geven over de gemeten activiteit van het DAO-preparaat.
Welke eenheid en analysemethode wordt gebruikt, kan per product verschillen.
Bij het vergelijken van producten kijk ik daarom liever naar duidelijk vermelde enzymactiviteit dan alleen naar een groot getal in milligrammen.
En ook hier geldt:
meer activiteit betekent niet automatisch een beter passend supplement.
Is meer DAO beter?
Niet automatisch.
Een hogere enzymactiviteit op het etiket betekent niet dat iemand daardoor gegarandeerd minder klachten zal ervaren.
Daarvoor spelen te veel andere factoren mee.
Bovendien heeft extra DAO weinig logica wanneer histamine uit voeding helemaal niet de belangrijkste verklaring voor de klachten is.
Daarom vind ik deze volgorde belangrijker:
past histamine uit voeding bij het klachtenpatroon?
is er gekeken naar andere mogelijke verklaringen?
welke voeding wordt daadwerkelijk minder goed verdragen?
Pas daarna wordt de vraag naar een specifiek DAO-product interessant.
DAO en antihistaminica zijn niet hetzelfde
DAO en antihistaminica grijpen op een heel andere manier aan.
DAO is een enzym dat histamine kan afbreken.
Een antihistaminicum blokkeert bepaalde histaminereceptoren, waardoor histamine daar minder effect kan uitoefenen.
Dat zijn verschillende mechanismen.
Een DAO-supplement is daarom geen vervanging voor voorgeschreven medicatie bij allergische reacties.
Bij ernstige allergische verschijnselen hoort passende medische zorg en moet iemand de daarvoor voorgeschreven medicatie of noodmedicatie gebruiken zoals afgesproken.
Heeft DAO iets met mestcellen te maken?
Histamine wordt onder andere opgeslagen in mestcellen.
Deze cellen kunnen histamine vrijgeven als onderdeel van normale immuunreacties.
Maar dat betekent niet dat een DAO-supplement automatisch problemen rondom mestcelactivatie beïnvloedt.
Orale DAO richt zich vooral op histamine uit voeding in het maag-darmkanaal.
Histamine die vanuit lichaamseigen cellen in verschillende weefsels wordt vrijgegeven, is een ander fysiologisch proces.
Daarom is de uitspraak:
DAO verlaagt alle histamine in je lichaam
te simpel.
En vitamine C, vitamine B6 en koper?
Wanneer je online over DAO leest, kom je al snel verschillende vitamines en mineralen tegen.
DAO is onder andere een koperhoudend enzym en micronutriënten zijn uiteraard belangrijk voor allerlei normale enzymatische processen.
Maar daaruit volgt niet automatisch dat iemand met vermoedelijke histamineklachten een koper-, vitamine B6- of vitamine C-tekort heeft.
Het betekent ook niet dat hoge doseringen van deze voedingsstoffen de DAO-activiteit vanzelf sterk verhogen.
Ik zou supplementen daarom niet opstapelen op basis van één theoretisch biochemisch mechanisme.
Eerst kijken naar voeding, mogelijke tekorten, persoonlijke omstandigheden en het daadwerkelijke doel van suppletie geeft veel meer overzicht.
Kan de gezondheid van de darm een rol spelen?
Omdat DAO onder andere verbonden is met het slijmvlies van de dunne darm, is het begrijpelijk dat onderzoekers kijken naar de relatie tussen het darmslijmvlies en de verwerking van histamine.
Bij omstandigheden waarbij de dunne darm wordt beïnvloed, kan ook de normale enzymactiviteit veranderen.
Maar ook hier wil ik het niet te eenvoudig maken.
Ondersteun je darm en je DAO herstelt is geen conclusie die je zomaar kunt trekken.
Darmgezondheid is veel complexer dan één enzym, één probioticum of één voedingsmiddel.
Bij langdurige darmklachten is het daarom verstandig breder te kijken naar voeding, mogelijke medische oorzaken, medicatie en andere leefstijlfactoren.
Waar let ik op bij een DAO-supplement?
Bij een DAO-supplement kijk ik eerst naar de bron van het enzym. Zeker bij DAO kan dat belangrijk zijn vanwege vegetarische, veganistische, religieuze of persoonlijke voorkeuren.
Daarna kijk ik naar de aangegeven enzymactiviteit en naar de dosering per maaltijd.
Ook het gebruiksmoment moet logisch aansluiten bij het doel. Wanneer het product bedoeld is om histamine uit voeding in de darm te helpen verwerken, hoort de toepassing rondom een maaltijd daarbij te passen.
Verder kijk ik naar de overige ingrediënten en vooral naar de manier waarop het product wordt gepresenteerd.
Een product dat uitlegt dat DAO in het maag-darmkanaal betrokken is bij de afbraak van histamine uit voeding vertelt een ander verhaal dan een supplement dat belooft tientallen uiteenlopende klachten op te lossen.
Bij zulke brede claims zou ik juist extra kritisch worden.
Veelgestelde vragen over DAO
Wat betekent DAO?
DAO staat voor diamine-oxidase. Het is een enzym dat verschillende biogene aminen kan afbreken, waaronder histamine.
Waar bevindt DAO zich?
DAO komt onder andere voor in het slijmvlies van de dunne darm en speelt daar een rol bij de verwerking van histamine uit voeding.
Is histamine slecht?
Nee. Histamine is een normale lichaamseigen signaalstof met verschillende belangrijke functies. Het gaat niet simpelweg om zo weinig mogelijk histamine, maar om de productie, vrijgave, locatie en afbraak ervan.
Welke voeding bevat veel histamine?
Vooral bepaalde gefermenteerde, gerijpte en bewaarde voedingsmiddelen kunnen meer histamine bevatten. Denk bijvoorbeeld aan sommige oude kazen, vleeswaren, visproducten en gefermenteerde producten. De hoeveelheid kan per product en bewaarsituatie sterk verschillen.
Is histamine-intolerantie hetzelfde als een allergie?
Nee. Bij een voedselallergie reageert het immuunsysteem op een bepaald voedingsbestanddeel. Bij vermoedelijke histamine-intolerantie draait het om een ander mechanisme waarbij de hoeveelheid histamine en de verwerking daarvan centraal staan.
Kun je histamine-intolerantie aantonen met een DAO-bloedtest?
Niet betrouwbaar met alleen die ene test. Er bestaat geen afzonderlijke DAO-bloedwaarde waarmee histamine-intolerantie zelfstandig en betrouwbaar kan worden vastgesteld.
Wat doet een DAO-supplement?
Een DAO-supplement is bedoeld om tijdelijk extra DAO-enzymactiviteit in het maag-darmkanaal beschikbaar te maken en zo te helpen bij de afbraak van histamine uit voeding.
Wanneer neem je DAO?
DAO-producten worden meestal kort vóór een maaltijd gebruikt, zodat het enzym beschikbaar is wanneer histamine uit voeding in het spijsverteringskanaal terechtkomt. Volg altijd het gebruiksadvies van het specifieke product.
Is DAO hetzelfde als een antihistaminicum?
Nee. DAO helpt histamine enzymatisch afbreken. Antihistaminica werken door bepaalde histaminereceptoren te blokkeren.
Kan DAO een allergische reactie voorkomen?
Een DAO-supplement is geen behandeling voor een voedselallergie en geen vervanging voor voorgeschreven allergiemedicatie of noodmedicatie.
Wil je persoonlijk kijken naar wat bij jou past?
Ik ben Annet van AGS-Orthomoleculair. In mijn begeleiding kijk ik samen met jou naar voeding, leefstijl en supplementen op een rustige en praktische manier.
Merk je dat je bepaalde voedingsmiddelen minder goed verdraagt of overweeg je een DAO-supplement? Dan kan ik met je meekijken naar je voedingspatroon, mogelijke triggers, de samenstelling van een supplement en manieren om de voeding zo gevarieerd mogelijk te houden.
Bij duidelijke, ernstige of onverklaarde reacties op voeding blijft medische beoordeling belangrijk. Zeker wanneer een allergische reactie mogelijk is, is een DAO-supplement geen alternatief voor reguliere medische zorg.
Tot slot
DAO vind ik een mooie afsluiter van deze enzymenreeks.
Bij de eerdere enzymen zagen we vooral hoe het lichaam grote voedingsstoffen stap voor stap kleiner maakt.
Amylase helpt bij de verwerking van zetmeel.
Lipase helpt bij de afbraak van voedingsvetten.
Proteasen helpen eiwitten afbreken.
Lactase helpt lactose splitsen.
DAO heeft een andere taak.
DAO helpt onder andere bij de afbraak van histamine uit voeding in de darm.
Daarbij is histamine zelf niet de vijand.
Ons lichaam maakt histamine met een reden en gebruikt het binnen allerlei normale processen. Daarnaast kan histamine via voeding binnenkomen en kan de hoeveelheid in voedingsmiddelen sterk variëren.
Dat helpt verklaren waarom het onderwerp zoveel ingewikkelder is dan een eenvoudige lijst met producten die wel of niet gegeten zouden mogen worden.
Ook de term histamine-intolerantie vraagt om nuance.
De mogelijke klachten zijn weinig specifiek, er bestaat geen eenvoudige afzonderlijke test die het volledige antwoord geeft en een lage gemeten DAO-waarde betekent niet automatisch dat alle klachten door histamine worden veroorzaakt.
DAO-supplementen voegen daar een interessante mogelijkheid aan toe. Ze zijn bedoeld om tijdelijk extra enzymactiviteit beschikbaar te maken in het maag-darmkanaal, rondom een maaltijd.
Maar ik zou DAO niet zien als een middel om alle histamine in het lichaam te verwijderen.
En zeker niet als reden om steeds meer voedingsmiddelen uit het voedingspatroon te schrappen.
Een rustigere benadering vind ik veel zinvoller:
Welke voedingsmiddelen worden daadwerkelijk minder goed verdragen?
Past histamine daar mogelijk bij?
Zijn er andere verklaringen die eerst aandacht verdienen?
En hoe kan de voeding tegelijkertijd zo gevarieerd en volwaardig mogelijk blijven?
Daarmee wordt DAO geen ingewikkeld histaminewondermiddel, maar gewoon wat het biologisch gezien is:
een bijzonder enzym dat helpt bij de verwerking van histamine, precies op een van de plekken waar voeding en ons lichaam elkaar ontmoeten: de darm.