Curcumine en biobeschikbaarheid

Wat is curcumine?

Curcumine is een natuurlijke polyfenol die voorkomt in de wortel van de kurkumaplant (Curcuma longa).

Deze plant behoort tot de gemberfamilie en wordt al eeuwenlang gebruikt in verschillende keukens en traditionele voedingsculturen.

De karakteristieke gele kleur van kurkuma is grotendeels afkomstig van een groep stoffen die curcuminoïden worden genoemd.

De bekendste daarvan is curcumine.

Kurkuma of curcumine: wat is het verschil?

Deze termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Kurkuma

Kurkuma is de volledige wortel van de plant.

Deze bevat van nature:

• curcuminoïden
• vezels
• etherische oliën
• verschillende plantenstoffen

Curcumine

Curcumine is één specifieke stof uit kurkuma.

In supplementen wordt vaak gebruikgemaakt van geconcentreerde extracten die een veel hogere hoeveelheid curcumine bevatten dan de oorspronkelijke wortel.

Waarom krijgt curcumine zoveel aandacht?

Curcumine behoort tot de meest onderzochte plantenstoffen ter wereld.

Wetenschappers bestuderen curcumine binnen uiteenlopende onderzoeksgebieden.

Onder meer de relatie met:

• oxidatieve stress
• celbiologie
• verouderingsprocessen
• leefstijl en gezondheid

wordt uitgebreid onderzocht.

Daardoor is curcumine uitgegroeid tot één van de populairste voedingssupplementen binnen de orthomoleculaire voedingsleer.

Wat betekent biobeschikbaarheid?

Biobeschikbaarheid verwijst naar de hoeveelheid van een stof die daadwerkelijk beschikbaar komt voor het lichaam na inname.

Met andere woorden:

Een supplement kan een hoge dosering bevatten, maar wanneer slechts een klein deel wordt opgenomen, betekent dat niet automatisch dat het lichaam ook daadwerkelijk veel van die stof kan gebruiken.

Bij curcumine is dit een belangrijk onderwerp.

Waarom wordt curcumine van nature beperkt opgenomen?

Curcumine heeft enkele eigenschappen die de opname kunnen beperken.

Zo is curcumine:

• slecht oplosbaar in water
• gevoelig voor snelle afbraak
• relatief snel uitgescheiden

Hierdoor bereikt slechts een beperkte hoeveelheid de bloedbaan wanneer gewone curcumine wordt ingenomen.

Dat betekent niet dat kurkuma geen waarde heeft als voedingsmiddel, maar het verklaart wel waarom supplementfabrikanten veel aandacht besteden aan opnameverbetering.

Curcumine en vetoplosbaarheid

Curcumine is een vetoplosbare stof.

Dat betekent dat opname vaak gunstiger verloopt wanneer curcumine samen met vet wordt ingenomen.

Om die reden worden veel hoogwaardige supplementen verwerkt in capsules met olie of gecombineerd met ingrediënten die de vetoplosbaarheid ondersteunen.

Curcumine met piperine

Een van de bekendste combinaties is curcumine met piperine.

Piperine is een natuurlijke stof uit zwarte peper.

Onderzoek laat zien dat piperine invloed kan hebben op de manier waarop bepaalde stoffen in het lichaam worden verwerkt.

Daardoor wordt piperine regelmatig toegevoegd aan curcuminesupplementen.

Deze combinatie wordt vaak gebruikt om de biologische beschikbaarheid van curcumine te verhogen.

Curcumine fytosomen

Een andere techniek die steeds populairder wordt, is de fytosoom-technologie.

Hierbij wordt curcumine gekoppeld aan fosfolipiden.

Fosfolipiden zijn vetachtige stoffen die ook onderdeel uitmaken van celmembranen.

Door deze koppeling ontstaat een verbinding die beter mengbaar is met vetten en mogelijk efficiënter kan worden opgenomen.

Een bekend voorbeeld hiervan is Meriva®.

Binnen de orthomoleculaire praktijk behoren fytosoomproducten tot de meest gebruikte curcuminevormen.

Micellaire curcumine

Bij micellaire technologie wordt curcumine verwerkt in zeer kleine vetstructuren die micellen worden genoemd.

Deze techniek wordt gebruikt om vetoplosbare stoffen beter dispergeerbaar te maken in een waterige omgeving.

Hierdoor ontstaat een andere manier waarop curcumine beschikbaar kan worden gemaakt voor het lichaam.

Liposomale curcumine

Liposomale supplementen maken gebruik van kleine vetbolletjes, zogenaamde liposomen.

Deze techniek wordt ook toegepast bij andere voedingsstoffen zoals vitamine C en glutathion.

Het doel is om gevoelige stoffen beter te beschermen tijdens het transport door het spijsverteringskanaal.

Curcumine en volledige kurkuma-extracten

Niet ieder supplement richt zich uitsluitend op een zo hoog mogelijke opname van curcumine.

Sommige producten bevatten volledige kurkuma-extracten waarbij meerdere natuurlijke plantenstoffen behouden blijven.

De gedachte hierachter is dat plantenstoffen van nature samen voorkomen en mogelijk elkaars eigenschappen aanvullen.

Dit wordt soms het entourage-effect genoemd.

Welke vorm is het beste?

Dat is afhankelijk van het doel en de persoonlijke voorkeur.

Binnen de praktijk wordt vaak gekeken naar:

• biologische beschikbaarheid
• kwaliteit van de grondstof
• wetenschappelijke onderbouwing
• gebruikte technologie
• persoonlijke situatie

Er bestaat daardoor niet één universeel beste vorm van curcumine.

Waar let ik op bij een curcuminesupplement?

Wanneer ik een supplement beoordeel, kijk ik onder andere naar:

• het percentage curcuminoïden
• de gebruikte technologie
• de aanwezigheid van piperine
• de kwaliteit van de grondstof
• transparantie van de fabrikant
• onafhankelijke kwaliteitscontroles

Deze factoren zeggen vaak meer over de kwaliteit dan alleen de hoeveelheid milligrammen op het etiket.

Curcumine binnen de orthomoleculaire voedingsleer

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer behoort curcumine tot de meest gebruikte plantenstoffen.

Dat heeft niet alleen te maken met de populariteit van kurkuma, maar ook met de enorme hoeveelheid wetenschappelijk onderzoek die de afgelopen decennia is verschenen.

Tegelijkertijd blijft voeding altijd de basis.

Kruiden, specerijen, groenten, fruit en andere plantaardige voedingsmiddelen leveren een breed spectrum aan natuurlijke stoffen die samen onderdeel uitmaken van een gezond voedingspatroon.

Tot slot

Curcumine is de bekendste bioactieve stof uit kurkuma en behoort tot de meest onderzochte plantenstoffen binnen de voedingswetenschap. Een belangrijk aandachtspunt bij curcumine is de biologische beschikbaarheid, omdat gewone curcumine van nature beperkt wordt opgenomen.

Daarom zijn verschillende technologieën ontwikkeld om de opname te ondersteunen, waaronder piperine, fytosomen, micellen en liposomen. Welke vorm het meest geschikt is, hangt af van persoonlijke voorkeuren, kwaliteit van het product en het beoogde gebruik.

Bij curcuminesupplementen is het daarom verstandig om niet alleen naar de dosering te kijken, maar vooral naar de vorm, de gebruikte technologie en de betrouwbaarheid van de fabrikant.