Cholesterol uitgelegd: vriend of vijand?

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof die in alle lichaamscellen voorkomt. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan, voornamelijk in de lever. Daarnaast krijgen we cholesterol binnen via voeding.

Omdat cholesterol niet oplosbaar is in water, kan het niet zelfstandig door het bloed reizen. Daarom wordt het vervoerd door speciale transportdeeltjes, lipoproteïnen genoemd. Hierover lees je meer in een volgend artikel over HDL, LDL en triglyceriden.

Waarom heeft het lichaam cholesterol nodig?

Cholesterol vervult verschillende belangrijke functies:

• Opbouw en stevigheid van celmembranen
• Aanmaak van hormonen zoals oestrogeen, progesteron, testosteron en cortisol
• Productie van vitamine D onder invloed van zonlicht
• Vorming van galzouten die nodig zijn voor de vetvertering
• Ondersteuning van hersen- en zenuwfunctie

Zonder voldoende cholesterol zouden veel processen in het lichaam niet goed kunnen verlopen.

Cholesterol en hart- en vaatziekten

De relatie tussen cholesterol en hart- en vaatziekten is complexer dan vaak wordt gedacht.

Een verhoogd cholesterolgehalte betekent niet automatisch dat iemand hart- en vaatziekten ontwikkelt. Ook factoren zoals:

• Ontstekingen
• Roken
• Hoge bloeddruk
• Diabetes
• Overgewicht
• Beweging
• Voeding
• Erfelijke aanleg

spelen een belangrijke rol.

Tegenwoordig kijken artsen en onderzoekers daarom steeds vaker naar het totale risicoprofiel in plaats van alleen naar één cholesterolwaarde.

Waarom wordt cholesterol vaak als 'slecht' gezien?

Jarenlang lag de focus vooral op verhoogde LDL-waarden. LDL wordt vaak het 'slechte cholesterol' genoemd omdat bepaalde LDL-deeltjes kunnen bijdragen aan de vorming van plaques in bloedvaten.

In werkelijkheid is LDL zelf niet per definitie slecht. LDL heeft namelijk een belangrijke taak: het vervoeren van cholesterol naar de lichaamscellen.

Het gaat vooral om de hoeveelheid, de kwaliteit van de deeltjes en de aanwezigheid van andere risicofactoren zoals chronische ontstekingen en oxidatieve stress.

Heeft voeding veel invloed op cholesterol?

Veel mensen denken dat cholesterolrijke voeding automatisch leidt tot een hoog cholesterolgehalte. De werkelijkheid is genuanceerder.

Het grootste deel van het cholesterol in het lichaam wordt door de lever aangemaakt. Wanneer er meer cholesterol via voeding wordt opgenomen, past het lichaam de eigen productie vaak aan.

Factoren die invloed kunnen hebben op cholesterolwaarden zijn onder andere:

• De totale voedingskwaliteit
• Inname van vezels
• Beweging
• Overgewicht
• Roken
• Stress
• Erfelijke aanleg

Daarom wordt tegenwoordig niet alleen gekeken naar cholesterol uit voeding, maar naar het volledige leefstijlplaatje.

De orthomoleculaire visie

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer wordt niet alleen gekeken naar cholesterolwaarden, maar ook naar factoren die samenhangen met hart- en vaatgezondheid.

Denk hierbij aan:

• Ontstekingsprocessen
• Oxidatieve stress
• Omega 3-vetzuren
• Bloedsuikerregulatie
• Homocysteïne
• Magnesium
• Co-enzym Q10
• Beweging en stressmanagement

Het doel is om het lichaam optimaal te ondersteunen met voeding en leefstijl.

Conclusie

Cholesterol is geen vijand, maar een essentiële stof die het lichaam dagelijks nodig heeft. Wel kunnen verstoorde cholesterolwaarden in combinatie met andere risicofactoren bijdragen aan hart- en vaatziekten.

Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen het cholesterolgetal. Voeding, leefstijl, ontstekingen en algemene gezondheid spelen allemaal een rol in het grotere geheel.

In het volgende artikel bespreken we wat HDL, LDL en triglyceriden precies zijn en hoe deze waarden worden geïnterpreteerd.