Perimenopauze uitgelegd: waarom herken ik mezelf ineens niet meer?

Wat is de perimenopauze?

De perimenopauze is de overgangsperiode tussen de vruchtbare levensfase en de menopauze.

De menopauze zelf is slechts één moment: het moment waarop een vrouw twaalf maanden achter elkaar geen menstruatie meer heeft gehad.

De jaren die hieraan voorafgaan noemen we de perimenopauze.

Deze fase kan gemiddeld vier tot tien jaar duren, al verschilt dit sterk per vrouw.

Sommige vrouwen merken veranderingen rond hun veertigste levensjaar, terwijl anderen pas later klachten ervaren.

Waarom wordt de perimenopauze zo vaak niet herkend?

Veel vrouwen verwachten dat de overgang begint wanneer de menstruatie stopt.

Daardoor wordt niet altijd direct gedacht aan de perimenopauze wanneer klachten ontstaan.

Bovendien verlopen de veranderingen vaak geleidelijk.

Je slaapt iets minder goed.

Je hebt wat minder energie.

Je voelt je sneller overprikkeld.

Je herstelt minder makkelijk van drukke periodes.

Omdat deze veranderingen langzaam ontstaan, worden ze vaak toegeschreven aan stress, een druk leven of ouder worden.

Pas achteraf realiseren veel vrouwen zich dat hormonale veranderingen waarschijnlijk al langer een rol speelden.

Wat verandert er in het lichaam?

Tijdens de perimenopauze verandert de hormoonhuishouding geleidelijk.

Vooral de productie van oestrogeen en progesteron wordt minder voorspelbaar.

Veel vrouwen denken dat hormonen alleen maar dalen, maar in werkelijkheid schommelen de hormoonspiegels vaak jarenlang voordat ze uiteindelijk afnemen.

Juist deze wisselingen krijgen veel aandacht binnen onderzoek naar de perimenopauze.

Waarom voelt alles ineens anders?

Wat veel vrouwen beschrijven, is niet één specifieke klacht.

Het is eerder een gevoel van verandering.

Ze herkennen zichzelf minder goed.

De belastbaarheid lijkt anders.

Het energieniveau schommelt meer.

Emoties kunnen intenser worden ervaren.

Slaap wordt minder vanzelfsprekend.

Daardoor voelt het soms alsof verschillende puzzelstukjes tegelijk verschuiven.

Veel voorkomende veranderingen tijdens de perimenopauze

Iedere vrouw beleeft deze levensfase op haar eigen manier.

Veelgenoemde veranderingen zijn:

• vermoeidheid;
• slaapproblemen;
• nachtzweten;
• opvliegers;
• stemmingswisselingen;
• prikkelbaarheid;
• hersenmist;
• concentratieproblemen;
• gewrichtsklachten;
• migraine;
• veranderingen in de menstruatiecyclus.

Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten en de ernst kan sterk verschillen.

Veranderingen in de menstruatie

Voor veel vrouwen vormen veranderingen in de menstruatie één van de eerste signalen.

De cyclus kan korter of langer worden dan voorheen.

Sommige vrouwen krijgen juist meer bloedverlies, terwijl anderen merken dat de menstruatie lichter wordt.

Ook tussentijds bloedverlies of een onregelmatige cyclus komt regelmatig voor.

Juist doordat de menstruatie nog aanwezig is, realiseren veel vrouwen zich niet dat zij zich al in de perimenopauze bevinden.

Waarom zijn veel vrouwen ineens zo moe?

Vermoeidheid behoort tot de meest gehoorde klachten tijdens deze levensfase.

Dat is niet vreemd wanneer meerdere factoren tegelijk veranderen.

Denk aan:

• hormonale schommelingen;
• minder goede slaap;
• nachtzweten;
• stress;
• veranderingen in de energiestofwisseling.

Daarnaast hebben sommige vrouwen jarenlang te maken gehad met hevige menstruaties, waardoor ook voedingsstoffen zoals ijzer extra aandacht kunnen verdienen.

Hersenmist en concentratieproblemen

Veel vrouwen omschrijven het alsof hun hoofd minder scherp werkt dan vroeger.

Ze vergeten sneller dingen, kunnen zich minder goed concentreren of hebben moeite om meerdere taken tegelijk uit te voeren.

Dit wordt vaak omschreven als hersenmist.

Onderzoekers bestuderen momenteel hoe hormonale veranderingen invloed kunnen hebben op hersenfunctie en neurotransmitters.

De rol van stress

De perimenopauze valt vaak samen met een drukke periode van het leven.

Veel vrouwen combineren werk, gezin, mantelzorg en andere verantwoordelijkheden.

Wanneer hormonale veranderingen daarbij komen, kan het herstelvermogen soms anders aanvoelen dan vroeger.

Dat betekent niet dat stress de oorzaak is van de klachten, maar het kan wel invloed hebben op hoe klachten worden ervaren.

Slaap krijgt een nieuwe betekenis

Veel vrouwen merken dat slaap ineens minder vanzelfsprekend wordt.

Voorbeelden zijn:

• moeite met inslapen;
• vaker wakker worden;
• vroeg wakker worden;
• minder diep slapen.

Omdat slaap een belangrijke rol speelt bij herstel, energie en welzijn, kan een verstoorde nachtrust invloed hebben op veel andere aspecten van gezondheid.

Darmgezondheid en hormonale veranderingen

Steeds meer onderzoek richt zich op de relatie tussen darmgezondheid en hormonen.

De darmflora speelt onder andere een rol bij:

• immuunfunctie;
• ontstekingsprocessen;
• verwerking van bepaalde hormonen;
• opname van voedingsstoffen.

Daarom wordt binnen de orthomoleculaire voedingsleer vaak gekeken naar voeding, vezels en leefstijl als onderdeel van het grotere geheel.

Voedingsstoffen die aandacht krijgen tijdens de perimenopauze

Binnen onderzoek naar vrouwengezondheid worden verschillende voedingsstoffen regelmatig genoemd.

Magnesium

Magnesium ondersteunt het zenuwstelsel, de spieren en de energiestofwisseling.

Vitamine D

Vitamine D speelt een rol bij botten, spieren en het immuunsysteem.

Omega 3-vetzuren

Omega 3-vetzuren krijgen aandacht vanwege hun rol binnen celmembranen en algemene gezondheid.

B-vitaminen

B-vitaminen ondersteunen onder andere de energiestofwisseling en het zenuwstelsel.

Eiwitten

Eiwitten worden steeds belangrijker voor herstel, spiermassa en verzadiging.

Kruiden die aandacht krijgen tijdens de perimenopauze

Naast voeding krijgen ook verschillende kruiden aandacht binnen onderzoek naar vrouwengezondheid.

Zilverkaars

Zilverkaars behoort tot de meest onderzochte kruiden rondom de overgang en perimenopauze.

Rode klaver

Rode klaver bevat van nature isoflavonen en krijgt veel aandacht binnen onderzoek naar hormonale veranderingen.

Salie

Salie wordt traditioneel gebruikt binnen de vrouwengezondheid en krijgt veel belangstelling rondom opvliegers en zweten.

Saffraan

Saffraan wordt onderzocht vanwege de mogelijke relatie met stemming en emotioneel welzijn.

Mijn persoonlijke interesse in vrouwengezondheid

Wat mij opvalt wanneer ik met vrouwen praat over de perimenopauze, is dat veel vrouwen vooral op zoek zijn naar herkenning.

Ze willen begrijpen waarom hun lichaam anders reageert dan vroeger en waarom dingen die jarenlang vanzelfsprekend waren ineens lijken te veranderen.

Meer inzicht in deze levensfase kan vaak al veel rust geven.

Niet omdat alles verklaard of opgelost hoeft te worden, maar omdat begrip helpt om beter met veranderingen om te gaan.

Wat zegt de wetenschap?

De perimenopauze is een natuurlijk biologisch proces dat gepaard gaat met veranderingen in hormonen, stofwisseling en verschillende lichaamsfuncties.

Onderzoekers bestuderen onder andere hormonen, slaap, hersenfunctie, voeding, darmgezondheid en leefstijl.

Hoewel iedere vrouw deze fase anders ervaart, wordt steeds duidelijker dat de perimenopauze veel meer omvat dan alleen veranderingen in de menstruatiecyclus.

Conclusie

De perimenopauze is een levensfase waarin veel vrouwen merken dat hun lichaam anders reageert dan voorheen.

Niet omdat er iets mis is, maar omdat verschillende systemen in het lichaam zich aanpassen aan veranderende hormoonspiegels.

Door meer inzicht te krijgen in deze veranderingen ontstaat vaak meer begrip, herkenning en rust.

Juist daarom verdient de perimenopauze meer aandacht dan zij vaak krijgt.

Disclaimer: Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen medisch advies. Neem bij ernstige of aanhoudende klachten altijd contact op met een arts of gynaecoloog.