Histamine-intolerantie uitgelegd

Wat wordt bedoeld met histamine-intolerantie?

Histamine-intolerantie is geen klassieke voedselallergie.

Bij een allergie reageert het immuunsysteem op een specifieke stof. Bij histamine-intolerantie wordt gedacht dat er een disbalans ontstaat tussen de hoeveelheid histamine die aanwezig is en de capaciteit van het lichaam om deze af te breken.

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Er kan meer histamine via voeding worden binnengekregen, er kan meer histamine in het lichaam worden vrijgemaakt of de afbraak van histamine verloopt mogelijk minder efficiënt.

Daardoor kunnen uiteenlopende klachten ontstaan die sterk verschillen van persoon tot persoon.

Waarom is histamine belangrijk?

Voordat we kijken naar histamine-intolerantie is het belangrijk om te begrijpen dat histamine een nuttige en noodzakelijke stof is.

Histamine speelt onder andere een rol bij:

• het immuunsysteem;
• de productie van maagzuur;
• de werking van het zenuwstelsel;
• de regulatie van bloedvaten;
• communicatie tussen cellen.

Zonder histamine zouden veel normale lichaamsprocessen niet goed kunnen verlopen.

Het doel is daarom niet om histamine volledig te vermijden, maar om beter te begrijpen hoe het lichaam met histamine omgaat en welke factoren invloed kunnen hebben op die balans.

Mogelijke klachten die worden genoemd

De klachten die worden geassocieerd met histamine-intolerantie kunnen sterk uiteenlopen.

Sommige mensen noemen hoofdpijn of migraine, terwijl anderen vooral darmklachten, huidreacties, vermoeidheid of neusklachten ervaren.

Veelgenoemde klachten zijn onder andere:

• hoofdpijn;
• migraine;
• een opgeblazen gevoel;
• misselijkheid;
• huidreacties;
• jeuk;
• roodheid;
• vermoeidheid;
• een verstopte neus;
• een loopneus;
• duizeligheid;
• hartkloppingen.

Veel van deze klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Daardoor is het vaak niet eenvoudig om vast te stellen welke factoren precies een rol spelen.

Het DAO-enzym: een belangrijke schakel

Wanneer histamine via voeding wordt ingenomen, moet deze worden afgebroken.

Een belangrijk enzym hierbij is DAO, oftewel Diamine Oxidase.

DAO speelt een belangrijke rol bij de afbraak van histamine in het spijsverteringskanaal. Wanneer de activiteit van dit enzym verminderd is, kan de verwerking van histamine mogelijk minder efficiënt verlopen.

Om die reden krijgt DAO veel aandacht binnen onderzoek naar histamine-intolerantie.

In een volgende blog ga ik uitgebreider in op de rol van dit enzym.

Factoren die mogelijk invloed hebben op histamine

Histamine-intolerantie wordt meestal niet gezien als een probleem met één duidelijke oorzaak. Vaak lijkt het om een combinatie van factoren te gaan.

Darmgezondheid

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer wordt veel aandacht besteed aan de relatie tussen darmgezondheid en histamine.

De darm speelt een belangrijke rol bij de opname van voedingsstoffen, de werking van het immuunsysteem, enzymactiviteit en de samenstelling van de darmflora.

Onderzoekers bestuderen hoe veranderingen in darmgezondheid mogelijk invloed kunnen hebben op het histaminemetabolisme.

Hoewel er steeds meer interessante inzichten ontstaan, wordt er nog volop onderzoek gedaan naar deze relatie.

Voeding

Sommige voedingsmiddelen bevatten van nature meer histamine dan andere.

Voorbeelden hiervan zijn:

• oude kazen;
• gefermenteerde producten;
• wijn;
• bier;
• gerookte vis;
• vleeswaren;
• zuurkool.

Ook worden er voedingsmiddelen genoemd die mogelijk invloed hebben op de afgifte van histamine uit mestcellen. Deze voedingsmiddelen worden soms histaminevrijmakers genoemd.

Voorbeelden die regelmatig worden genoemd zijn:

• tomaten;
• aardbeien;
• chocolade;
• citrusvruchten.

De wetenschappelijke onderbouwing hiervoor is niet voor alle voedingsmiddelen even sterk. Onderzoekers bestuderen nog in hoeverre deze producten daadwerkelijk de afgifte van histamine uit mestcellen kunnen beïnvloeden en welke andere mechanismen hierbij mogelijk een rol spelen.

Wat voor de één geen enkel probleem vormt, kan door iemand anders anders worden ervaren. Daarom wordt tegenwoordig steeds vaker gekeken naar individuele gevoeligheid en het totaalplaatje van voeding en leefstijl.

Stress

Stress beïnvloedt veel processen in het lichaam.

Er wordt onder andere gekeken naar de relatie tussen stress, het immuunsysteem, darmgezondheid en de regulatie van histamine.

Dat betekent niet dat stress histamine-intolerantie veroorzaakt. Wel lijkt leefstijl een factor die invloed kan hebben op het geheel.

Hormonale schommelingen

Sommige vrouwen merken dat klachten lijken te variëren tijdens verschillende fases van de menstruatiecyclus.

De wisselwerking tussen hormonen en histamine krijgt steeds meer aandacht binnen wetenschappelijk onderzoek. Tegelijkertijd zijn nog niet alle onderliggende mechanismen volledig duidelijk.

Histamine-intolerantie en migraine

De relatie tussen histamine en migraine krijgt veel aandacht binnen onderzoek.

Sommige mensen merken dat bepaalde voedingsmiddelen migraine lijken uit te lokken. Onderzoekers bestuderen hierbij onder andere de mogelijke rol van histamine, neurotransmitters, ontstekingsprocessen en veranderingen in bloedvaten.

Migraine is een complex verschijnsel waarbij vaak meerdere factoren samenkomen. Histamine lijkt mogelijk één van die factoren te zijn, maar waarschijnlijk niet de enige.

Histamine-intolerantie en hooikoorts

Ook mensen met hooikoorts verdiepen zich regelmatig in histamine.

Dat is begrijpelijk, omdat histamine betrokken is bij veel van de typische hooikoortssymptomen, zoals niezen, jeukende ogen, een loopneus en reacties van de slijmvliezen.

Toch betekent hooikoorts niet automatisch dat iemand ook histamine-intolerantie heeft. Het gaat om verschillende processen die elkaar soms kunnen overlappen.

De histamine-emmer

Binnen de praktijk wordt soms gesproken over de zogenaamde histamine-emmer.

Dit is geen officiële medische term, maar een eenvoudige manier om uit te leggen hoe verschillende factoren kunnen samenkomen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• voeding;
• stress;
• slaaptekort;
• pollen;
• infecties;
• hormonale schommelingen.

Wanneer meerdere factoren tegelijk aanwezig zijn, ervaren sommige mensen mogelijk meer klachten. De vergelijking met een emmer wordt vaak gebruikt om inzicht te geven in de grote individuele verschillen die bestaan.

Wat zegt de wetenschap?

Histamine-intolerantie is een onderwerp waar veel onderzoek naar wordt gedaan.

De rol van histamine zelf en het DAO-enzym is goed bekend. Tegelijkertijd proberen onderzoekers nog beter te begrijpen hoe histamine-intolerantie precies ontstaat, welke factoren het meest bepalend zijn en waarom sommige mensen gevoeliger lijken te reageren dan anderen.

Ook de relatie met darmgezondheid, voeding en leefstijl krijgt steeds meer aandacht.

Daardoor blijft histamine-intolerantie een onderwerp waarin nieuwe inzichten blijven ontstaan.

Praktische aandachtspunten

Wanneer histamine een aandachtspunt lijkt te zijn, kan het waardevol zijn om naar het totaalplaatje te kijken.

Voeding is daarbij één factor, maar ook darmgezondheid, slaap, stress, leefstijl en algemene voedingsstatus kunnen van belang zijn.

Binnen een orthomoleculaire benadering staat het ondersteunen van balans centraal. Het doel is meestal niet om zoveel mogelijk voedingsmiddelen te vermijden, maar om inzicht te krijgen in mogelijke beïnvloedende factoren.

Conclusie

Histamine-intolerantie krijgt steeds meer aandacht binnen de gezondheidswereld. Het gaat niet om histamine zelf, maar om de balans tussen aanmaak, inname en afbraak van deze belangrijke lichaamsstof.

Voeding, darmgezondheid, enzymactiviteit, stress en hormonale factoren lijken allemaal invloed te kunnen hebben op dit complexe samenspel. Tegelijkertijd wordt er nog veel onderzoek gedaan en zijn nog niet alle vragen beantwoord.

Wat steeds duidelijker wordt, is dat individuele verschillen groot zijn. Daarom is het belangrijk om verder te kijken dan alleen lijstjes met voedingsmiddelen en aandacht te besteden aan het bredere plaatje van voeding, leefstijl en welzijn.

In de volgende blog ga ik dieper in op een belangrijke speler binnen dit verhaal: het DAO-enzym. Wat doet DAO precies, welke factoren kunnen invloed hebben op dit enzym en waarom krijgt het zoveel aandacht binnen onderzoek naar histamine-intolerantie?

Disclaimer: Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen medisch advies. Neem bij aanhoudende of ernstige klachten altijd contact op met een arts of gekwalificeerd zorgverlener.