Steeds meer mensen ontdekken hoe belangrijk darmgezondheid is voor energie, weerstand, hormonen en algemeen welzijn. Wie zich verdiept in de gezondheid van de darmen komt al snel termen tegen zoals probiotica, prebiotica en postbiotica.
Hoewel deze begrippen veel op elkaar lijken, hebben ze ieder een eigen functie binnen het darmmicrobioom. Samen vormen ze een belangrijk onderdeel van een gezonde darmomgeving.
In deze blog leg ik uit wat probiotica, prebiotica en postbiotica zijn, hoe ze van elkaar verschillen en waarom ze zo'n belangrijke rol spelen binnen de gezondheid van de darmen.
Het microbioom als ecosysteem
Voordat we ingaan op probiotica, prebiotica en postbiotica is het belangrijk om het microbioom te begrijpen.
In de darmen leven biljoenen bacteriën, schimmels en andere micro-organismen. Samen vormen zij het darmmicrobioom.
Je kunt het microbioom vergelijken met een ecosysteem. Net zoals een tuin voldoende voeding, verzorging en balans nodig heeft om gezond te blijven, geldt dat ook voor de darmflora.
Wanneer de omstandigheden gunstig zijn, kunnen nuttige bacteriën zich ontwikkelen en bijdragen aan een gezonde darmomgeving.
Wat zijn probiotica?
Probiotica zijn levende micro-organismen die van nature voorkomen in het menselijk lichaam en in bepaalde voedingsmiddelen.
De meest bekende probiotische bacteriën behoren tot de groepen:
- Lactobacillus
- Bifidobacterium
Daarnaast bestaan er ook probiotische gisten, zoals:
- Saccharomyces boulardii
Probiotica worden vaak gebruikt om de darmflora aan te vullen of te ondersteunen.
Waar komen probiotica voor?
Van nature komen probiotica voor in gefermenteerde voedingsmiddelen zoals:
- yoghurt;
- kefir;
- zuurkool;
- kimchi;
- kombucha;
- gefermenteerde groenten.
Daarnaast zijn probiotica verkrijgbaar als supplement.
Mogelijke voordelen van probiotica
Afhankelijk van de gebruikte bacteriestam worden probiotica onderzocht vanwege hun rol bij:
- darmflora;
- spijsvertering;
- darmcomfort;
- immuunsysteem;
- darmbarrière;
- stoelgang.
Belangrijk om te weten is dat effecten vaak stamspecifiek zijn. Niet iedere bacteriestam heeft dezelfde eigenschappen.
Hier ga ik in een volgende blog uitgebreider op in.
Mogelijke aandachtspunten
Niet iedereen reageert hetzelfde op probiotica.
Sommige mensen kunnen in het begin tijdelijk merken:
- meer gasvorming;
- een opgeblazen gevoel;
- veranderingen in de stoelgang.
Dit verschilt sterk per persoon en per bacteriestam.
Wat zijn prebiotica?
Wanneer probiotica de bewoners van de darm zijn, dan vormen prebiotica hun voeding.
Prebiotica zijn onverteerbare voedingsstoffen die dienen als voedingsbron voor gunstige darmbacteriën.
Ze bereiken grotendeels onverteerd de dikke darm, waar ze worden gefermenteerd door darmbacteriën.
Hierdoor kunnen bepaalde bacteriën zich beter ontwikkelen.
Waarom zijn prebiotica belangrijk?
Veel mensen focussen uitsluitend op probiotica, terwijl prebiotica minstens zo belangrijk zijn.
Zelfs de meest gunstige bacteriën hebben voeding nodig om te kunnen overleven.
Prebiotica ondersteunen daarom:
- de groei van gunstige bacteriën;
- de productie van postbiotica;
- de darmomgeving;
- de diversiteit van het microbioom.
Bekende prebiotica
Inuline
Inuline komt van nature voor in onder andere:
- cichorei;
- ui;
- knoflook;
- artisjok;
- asperges.
Het behoort tot de meest bekende prebiotische vezels.
FOS (Fructo-oligosachariden)
FOS zijn oplosbare vezels die als voedingsbron dienen voor verschillende darmbacteriën.
GOS (Galacto-oligosachariden)
GOS komt van nature voor in moedermelk en wordt veel onderzocht vanwege de invloed op het microbioom.
Resistent zetmeel
Resistent zetmeel wordt niet volledig verteerd in de dunne darm.
Voorbeelden zijn:
- afgekoelde aardappelen;
- afgekoelde rijst;
- groene banaan.
Guarboonvezels (PHGG)
Partially Hydrolyzed Guar Gum (PHGG) is een oplosbare vezel die binnen de orthomoleculaire praktijk regelmatig wordt gebruikt ter ondersteuning van de darmflora.
Voordelen van prebiotica
Prebiotica kunnen bijdragen aan:
- meer diversiteit in de darmflora;
- ondersteuning van gunstige bacteriën;
- productie van postbiotica;
- ondersteuning van de darmwand.
Mogelijke nadelen
Bij gevoelige darmen kunnen grote hoeveelheden prebiotische vezels soms tijdelijk leiden tot:
- gasvorming;
- opgeblazen gevoel;
- darmongemak.
Daarom is een geleidelijke opbouw vaak verstandig.
Wat zijn postbiotica?
Postbiotica zijn waarschijnlijk de minst bekende van de drie, maar ze krijgen steeds meer aandacht binnen de wetenschap.
Postbiotica zijn stoffen die ontstaan wanneer darmbacteriën vezels en andere voedingsstoffen fermenteren.
Je zou kunnen zeggen dat postbiotica de "eindproducten" zijn van een gezonde darmflora.
Waarom zijn postbiotica interessant?
Veel onderzoekers denken dat een belangrijk deel van de positieve effecten van een gezonde darmflora juist afkomstig is van deze stoffen.
Postbiotica spelen een rol bij:
- darmcellen;
- darmbarrière;
- darmomgeving;
- immuunsysteem;
- energiestofwisseling.
De belangrijkste postbiotica
Butyraat
Butyraat behoort tot de meest onderzochte postbiotica.
Darmcellen gebruiken butyraat als belangrijke energiebron.
Acetaat
Acetaat is een korte-keten vetzuur dat ontstaat tijdens fermentatieprocessen in de darm.
Propionaat
Propionaat wordt eveneens geproduceerd door darmbacteriën en maakt deel uit van de natuurlijke darmomgeving.
De samenwerking tussen probiotica, prebiotica en postbiotica
Probiotica, prebiotica en postbiotica functioneren niet afzonderlijk.
Ze vormen een keten die nauw met elkaar samenwerkt.
Stap 1
Probiotica vormen een onderdeel van de darmflora.
Stap 2
Prebiotica voeden deze bacteriën.
Stap 3
De bacteriën produceren vervolgens postbiotica.
Stap 4
Deze postbiotica ondersteunen de darmomgeving en darmcellen.
Hierdoor ontstaat een gezond en evenwichtig ecosysteem.
Voeding als basis
Binnen de orthomoleculaire voedingsleer blijft voeding de basis.
Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende:
- groenten;
- fruit;
- vezels;
- peulvruchten;
- noten;
- zaden;
ondersteunt de natuurlijke diversiteit van het microbioom.
Supplementen kunnen soms een aanvullende rol spelen, maar vervangen geen gezonde voeding.
Conclusie
Probiotica, prebiotica en postbiotica spelen ieder een unieke rol binnen de gezondheid van de darmen.
Probiotica zijn de levende micro-organismen, prebiotica vormen hun voedingsbron en postbiotica zijn de waardevolle stoffen die tijdens fermentatie ontstaan.
Samen ondersteunen zij een gezond darmmicrobioom, dat op zijn beurt weer verbonden is met energie, weerstand, hormonen en algemeen welzijn.
In de volgende blog ga ik dieper in op de belangrijkste bacteriestammen en ontdek je waarom namen zoals Lactobacillus rhamnosus GG®, Bifidobacterium lactis HN019® en Saccharomyces boulardii zoveel aandacht krijgen binnen de wetenschap.
Reactie plaatsen
Reacties