Co-enzym Q10 en energieproductie

Wat is co-enzym Q10?

Co-enzym Q10, vaak afgekort als Q10, is een vetoplosbare stof die van nature in het lichaam voorkomt.

Vrijwel iedere lichaamscel bevat Q10, maar de hoogste concentraties worden gevonden in organen met een grote energiebehoefte, zoals:

• het hart;
• de hersenen;
• de lever;
• de nieren;
• de spieren.

Dat is niet toevallig. Juist deze organen hebben dagelijks veel energie nodig om goed te kunnen functioneren.

De rol van Q10 in de cel

Om te begrijpen waarom Q10 zoveel aandacht krijgt, is het handig om kort terug te kijken naar de mitochondriën.

In een eerdere blog heb ik uitgelegd dat mitochondriën vaak de energiecentrales van het lichaam worden genoemd. Hier wordt energie uit voeding omgezet in ATP, de belangrijkste energiedrager van het lichaam.

Q10 speelt een belangrijke rol binnen dit proces.

Je kunt Q10 zien als een schakel binnen de energieketen van de cel. Zonder deze schakels zou de energieproductie minder efficiënt verlopen.

Daardoor staat Q10 al jarenlang centraal binnen onderzoek naar mitochondriale gezondheid en energiehuishouding.

Waarom krijgt Q10 meer aandacht naarmate we ouder worden?

Het lichaam is in staat om zelf Q10 aan te maken.

Onderzoekers hebben echter gezien dat de hoeveelheid Q10 in verschillende weefsels gedurende het leven kan veranderen.

Juist daarom is de belangstelling voor Q10 de afgelopen jaren sterk toegenomen binnen onderzoek naar gezond ouder worden.

Hoewel ouder worden een natuurlijk proces is, proberen wetenschappers beter te begrijpen welke factoren betrokken zijn bij het behoud van energieproductie en celgezondheid op latere leeftijd.

Q10 is daarbij één van de stoffen die regelmatig terugkomt.

Q10 en organen met een hoge energiebehoefte

Niet iedere cel gebruikt evenveel energie.

Sommige organen zijn dag en nacht actief en hebben daardoor een constante energievoorziening nodig.

Denk bijvoorbeeld aan het hart, dat zonder onderbreking blijft kloppen. Of aan de hersenen, die voortdurend informatie verwerken.

Omdat deze organen sterk afhankelijk zijn van energieproductie, krijgen zij binnen Q10-onderzoek vaak extra aandacht.

Q10 als antioxidant

Naast de rol binnen de energieproductie heeft Q10 nog een tweede interessante eigenschap.

Q10 behoort namelijk ook tot de antioxidanten.

Antioxidanten helpen het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress. Dit is een proces waarbij vrije radicalen en beschermende systemen uit balans raken.

Vrije radicalen ontstaan voortdurend tijdens normale stofwisselingsprocessen. Dat is een natuurlijk onderdeel van het leven.

Het lichaam beschikt gelukkig over verschillende beschermingsmechanismen, waaronder antioxidanten zoals Q10.

Daarom wordt Q10 niet alleen onderzocht vanwege energieproductie, maar ook vanwege de rol bij celbescherming.

Q10 uit voeding

Het lichaam maakt zelf Q10 aan, maar daarnaast komt deze stof ook in kleine hoeveelheden voor in voeding.

Voedingsmiddelen die Q10 bevatten zijn onder andere:

• vlees;
• vis;
• orgaanvlees;
• noten;
• zaden.

Hoewel voeding bijdraagt aan de totale inname, wordt het grootste deel van Q10 normaal gesproken door het lichaam zelf geproduceerd.

Ubiquinon en ubiquinol: wat is het verschil?

Wie op zoek gaat naar een Q10-supplement komt meestal twee verschillende vormen tegen:

• ubiquinon

• ubiquinol

Beide vormen behoren tot co-enzym Q10 en komen van nature in het lichaam voor.

Ubiquinon is de geoxideerde vorm van Q10. Dit is jarenlang de meest gebruikte vorm geweest in voedingssupplementen en wordt nog steeds veel toegepast.

Ubiquinol is de gereduceerde, actieve antioxidantvorm van Q10. In het lichaam worden ubiquinon en ubiquinol voortdurend in elkaar omgezet, afhankelijk van wat de cel op dat moment nodig heeft.

Bij jonge en gezonde mensen verloopt deze omzetting doorgaans efficiënt. Naarmate we ouder worden, onderzoeken wetenschappers echter of deze omzetting mogelijk minder optimaal verloopt. Daarom is er de afgelopen jaren steeds meer belangstelling ontstaan voor ubiquinol als supplementvorm.

Opname en biologische beschikbaarheid

Een belangrijk verschil tussen beide vormen is de biologische beschikbaarheid.

Biologische beschikbaarheid verwijst naar de hoeveelheid van een voedingsstof die daadwerkelijk wordt opgenomen en beschikbaar komt voor het lichaam.

Verschillende onderzoeken laten zien dat ubiquinol doorgaans beter wordt opgenomen dan ubiquinon. Hierdoor kunnen bij vergelijkbare doseringen vaak hogere bloedwaarden van Q10 worden bereikt.

Om deze reden kiezen veel orthomoleculaire therapeuten en supplementfabrikanten tegenwoordig voor ubiquinol, vooral bij:

• mensen boven de 40 jaar;

• ouderen;

• personen met een verhoogde behoefte aan Q10;

• mensen die bewust aandacht besteden aan gezond ouder worden.

Kaneka® Ubiquinol

Wanneer je een ubiquinol-supplement koopt, kom je regelmatig de naam Kaneka® tegen.

Kaneka is een Japanse producent die als eerste een stabiele vorm van ubiquinol wist te ontwikkelen voor gebruik in voedingssupplementen. Het gepatenteerde Kaneka® Ubiquinol wordt wereldwijd toegepast en behoort tot de meest onderzochte vormen van ubiquinol.

Veel kwaliteitsmerken kiezen bewust voor deze grondstof vanwege de uitgebreide kwaliteitscontrole, zuiverheid en wetenschappelijke onderbouwing.

Dat betekent niet dat andere vormen van Q10 per definitie minderwaardig zijn, maar binnen de markt voor ubiquinol wordt Kaneka® vaak beschouwd als de gouden standaard.

Welke vorm kiezen?

Zowel ubiquinon als ubiquinol vallen onder de noemer co-enzym Q10 en kunnen bijdragen aan de totale Q10-inname.

Wie kiest voor optimale opneembaarheid, met name op latere leeftijd, kiest vaak voor ubiquinol. Binnen deze categorie wordt Kaneka® Ubiquinol door veel professionals beschouwd als één van de best onderzochte en kwalitatief hoogstaande vormen die momenteel beschikbaar zijn.

Q10 en een gezonde leefstijl

Hoewel Q10 een interessante stof is, blijft het belangrijk om het grotere plaatje te zien.

Energieproductie hangt niet af van één enkele voedingsstof.

Ook factoren zoals:

• voeding;
• beweging;
• slaap;
• stress;
• herstel;
• algemene gezondheid;

spelen een rol binnen het energieniveau van het lichaam.

Binnen de orthomoleculaire voedingsleer wordt daarom gekeken naar het totaalplaatje en niet naar één losse stof.

Mijn visie op Q10

Wat mij aanspreekt aan Q10, is dat het laat zien hoe bijzonder de menselijke energiehuishouding eigenlijk is.

Iedere seconde zetten miljarden cellen voedingsstoffen om in energie. Meestal staan we daar nauwelijks bij stil.

Q10 herinnert ons eraan dat gezondheid niet alleen zichtbaar is aan de buitenkant, maar ook afhankelijk is van ontelbare processen die zich diep binnen onze cellen afspelen.

Voor mij past Q10 daarom mooi binnen het grotere verhaal van gezond ouder worden: het ondersteunen van de basisprocessen waarop vitaliteit uiteindelijk rust.

Wat zegt de wetenschap?

Co-enzym Q10 behoort wereldwijd tot de meest onderzochte stoffen binnen onderzoek naar energieproductie en mitochondriale gezondheid.

Wetenschappers bestuderen onder andere de relatie tussen Q10 en:

• energiehuishouding;
• mitochondriën;
• oxidatieve stress;
• celgezondheid;
• gezond ouder worden.

Hoewel onderzoek zich blijft ontwikkelen, blijft Q10 een belangrijk onderwerp binnen de wetenschap van longevity en vitaliteit.

Conclusie

Co-enzym Q10 is een lichaamseigen stof die een belangrijke rol speelt binnen de energieproductie van onze cellen. Daarnaast functioneert Q10 als antioxidant en maakt het deel uit van processen die bijdragen aan een gezonde celwerking.

Omdat energieproductie centraal staat in vrijwel alle lichaamsfuncties, blijft Q10 een interessant onderwerp binnen onderzoek naar vitaliteit en gezond ouder worden.

Een gezonde leefstijl met aandacht voor voeding, beweging, slaap en herstel vormt daarbij altijd de basis.

Disclaimer: Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener.